Μορφές Καρκίνου

1. Ποιες είναι οι συχνότερες μορφές καρκίνου του δέρματος; Οι συχνότερες μορφές καρκίνου του δέρματος είναι το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα και το μελάνωμα. Το βασικοκυτταρικό και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα προέρχονται από τα δομικά κύτταρα της εξωτερικής στιβάδας του δέρματος, της επιδερμίδας. Το μελάνωμα προέρχεται από τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα δηλαδή που παράγουν την μελανίνη, τη χρωστική που δίνει το χρώμα στο δέρμα.

2. Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του δέρματος; Οι δερματικοί καρκίνοι είναι εξαιρετικά συχνοί. Μόνο στις ΗΠΑ περισσότερο από 1.000.000 άτομα εμφανίζουν κάθε χρόνο δερματικούς καρκίνους. Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ο συχνότερος καρκίνος που παρατηρείται σε άτομα της λευκής φυλής. Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, αφορά στο 20% των καρκίνων του δέρματος ενώ το μελάνωμα είναι σπανιότερη νόσος αλλά και η σοβαρότερη δερματική κακοήθεια. Σε αυτό άλλωστε (στο μελάνωμα) οφείλεται το 80% των περιστατικών θανάτων από καρκίνο του δέρματος. Τις τελευταίες δεκαετίες, παρατηρείται παγκοσμίως μία ανησυχητική αύξηση των περιστατικών μελανώματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1935 η πιθανότητα να αναπτύξει μελάνωμα ένας κάτοικος των ΗΠΑ ήταν 1:1500 ενώ το 2002 η πιθανότητα αυτή αυξήθηκε στο 1:68.

3. Ποιά είναι τα συμπτώματα του μελανώματος; Στις περισσότερες περιπτώσεις το μελάνωμα εμφανίζεται σαν μία καινούργια ελιά στο σώμα, η οποία έχει ανώμαλο σχήμα, πολλαπλές αποχρώσεις, μπορεί να αιμορραγεί ενώ αυξάνεται σε μέγεθος με την πάροδο των μηνών. Επίσης μπορεί να παρουσιαστεί και σαν μία ελιά που προϋπήρχε, η οποία όμως παρουσίασε αλλαγή στο σχήμα , στο χρώμα ή στο μέγεθος. Στους άνδρες το μελάνωμα εμφανίζεται πιο συχνά στον κορμό (ράχη, στήθος, κοιλιά) ενώ στις γυναίκες η συνηθέστερη εντόπιση είναι τα κάτω άκρα. Εντούτοις, αν και οι προαναφερθείσες είναι οι συχνότερες εντοπίσεις, το μελάνωμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος περιλαμβανομένων των παλαμών , των πελμάτων ή και των γεννητικών οργάνων.

4.Πως μπορώ να διακρίνω εάν μία ελιά είναι επικίνδυνη; Συχνά χρησιμοποιείται ένας μνημοτεχνικός κανόνας που μας βοηθά να εντοπίσουμε μία ύποπτη ελιά. Ο κανόνας αυτός ονομάζεται ABCD από τα αρχικά των Αγγλικών λέξεων: Α-Asymmetry. Η ελιά είναι ασύμμετρη: εάν χωρίσουμε την ελιά με μία νοητή γραμμή στη μέση, τα δύο «μισά» τμήματα δεν είναι όμοια. Β-Borders. Τα όρια της βλάβης είναι ανώμαλα, ασαφή ή υπερυψωμένα ενώ η μελανίνη μπορεί να επεκτείνεται στο γύρω δέρμα. C-Color. Η βλάβη παρουσιάζει πολλά χρώματα. D-Diameter. Η διάμετρος της ελιάς είναι μεγαλύτερη των 6 χιλιοστών.

5. Ποια είναι τα συμπτώματά των βασικοκυτταρικών και ακανθοκυτταρικών καρκινωμάτων; Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα εμφανίζεται συνήθως σαν ένα ογκίδιο ροδοκόκκινου χρώματος, σαν μία βλάβη που αιμορραγεί εύκολα και έχει κρούστα στην επιφάνεια, ή σαν ένα έλκος. Οι βλάβες αυτές επιμένουν και δεν επουλώνονται. Η ανάπτυξή του είναι συνήθως αργή και η μορφολογία του μπορεί να παραμείνει σταθερή ακόμα και για πολλά έτη. Η περίπτωση μετάστασης είναι εξαιρετικά σπάνια. Εν τούτοις, εάν δε διαγνωσθεί εγκαίρως μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές δυσμορφίες του δέρματος. Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα μοιάζει κλινικά με το βασικοκυτταρικό, τείνει όμως να μεγαλώνει πιο γρήγορα, και έχει την ικανότητα να δώσει μεταστάσεις εάν δε διαγνωσθεί εγκαίρως. Κάθε πληγή στο σώμα που δεν επουλώνεται σε διάστημα τεσσάρων εβδομάδων πρέπει να θεωρείται ότι είναι καρκίνος του δέρματος μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.

6. Σε ποιο σημείο αναπτύσσεται συνήθως ο βασικοκυτταρικός και ο ακανθοκυτταρικός καρκίνος του δέρματος; Όπως και το μελάνωμα, έτσι και οι άλλες μορφές καρκίνου του δέρματος μπορεί να εμφανιστούν σε κάθε σημείο του σώματος. Πιο συχνά όμως εμφανίζονται στις εκτεθειμένες στον ήλιο περιοχές, όπως είναι το πρόσωπο, ενώ το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα συχνά εντοπίζεται στα χείλη , στα αυτιά ή και στα γεννητικά όργανα.

7. Πως γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του δέρματος; Η διάγνωση γίνεται με τη λήψη βιοψίας. Η διαδικασία είναι απλή, και πραγματοποιείται στο εξωτερικό ιατρείο με τοπική αναισθησία. Στην περίπτωση μελαγχρωματικών βλαβών (ύποπτων ελιών) ο ιατρός σας πιθανότατα να σας προτείνει να αφαιρέσετε όλη την βλάβη, ενώ αντίθετα για τις άλλες μορφές καρκίνου του δέρματος είναι επαρκής η λήψη μίας μικρής βιοψίας διαμέτρου 3-5 χιλ.

8. Ποια είναι η θεραπεία του μελανώματος; Η θεραπεία του μελανώματος είναι η χειρουργική αφαίρεση. Σε κάθε περίπτωση που υπάρχει υποψία μελανώματος, η βλάβη πρέπει να αφαιρεθεί χειρουργικά και να σταλεί ιστολογική εξέταση. Εάν η βιοψία είναι θετική, δηλαδή αποδειχθεί η ύπαρξη μελανώματος, τότε ο ιατρός σας θα σας συστήσει να κάνετε μία συμπληρωματική εκτομή, να αφαιρεθεί δηλαδή και 1 έως 3 εκατοστά του δέρματος γύρω από το μελάνωμα. Εάν η διάγνωση γίνει εγκαίρως και το μελάνωμα δεν είναι βαθύ, τότε η θεραπεία αυτή είναι επαρκής. Εάν όμως το μελάνωμα είναι βαθύ, τότε πιθανότατα να χρειαστεί να γίνει βιοψία λεμφαδένα και να χορηγηθεί συμπληρωματική θεραπεία. Σε κάθε όμως υποψία μελανώματος απαγορεύεται η χρήση μεθόδων όπως ο καυτηριασμός ή το laser καθώς αυτές καταστρέφουν την βλάβη με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτή η ιστολογική εξέταση.

9. Πολλοί πιστεύουν ότι μία ελιά δεν πρέπει να αφαιρείται γιατί αυτό θα οδηγήσει σε καρκίνο. Είναι σωστό; Όχι. Πρόκειται για μία λανθασμένη αντίληψη που δυστυχώς έχει οδηγήσει σε τραγικά αποτελέσματα πολλούς ασθενείς. Πολλοί έχουν ακούσει ότι κάποιος από το περιβάλλον τους πέθανε επειδή «αφαίρεσε μία ελιά». Η αλήθεια όμως είναι ότι αυτή η ελιά ήταν μελάνωμα και πέθανε επειδή είχε ήδη δώσει μεταστάσεις και όχι επειδή υπεβλήθη σε χειρουργική αφαίρεση. Εάν μία ελιά είναι ύποπτη πρέπει να αφαιρεθεί και εάν αφαιρεθεί σωστά τότε η θεραπεία είναι ριζική.

10. Ποια είναι η θεραπεία του βασικοκυτταρικού και ακανθοκυτταρικού καρκίνου του δέρματος; Η χειρουργική αφαίρεση είναι η θεραπεία που θα σας διασφαλίσει ριζική αφαίρεση και επιβεβαίωση αυτής με τη βιοψία. Εάν η διάγνωση έχει γίνει νωρίς και η βλάβη είναι μικρή, τότε γίνεται απλή χειρουργική εκτομή με συρραφή του τραύματος. Στην αντίθετη όμως περίπτωση ή εάν ο καρκίνος εντοπίζεται σε σημεία όπως τα βλέφαρα, ή η μύτη μπορεί να χρειαστεί δερματικό μόσχευμα ή κρημνός. Στην περίπτωση του βασικοκυτταρικού καρκινώματος, μπορούν να εφαρμοστούν και άλλες θεραπείες όπως η κρυοθεραπεία (η καταστροφή δηλαδή της βλάβης με υγρό άζωτο), η διαθερμία (η καταστροφή της βλάβης με ηλεκτρικό ρεύμα), τα laser ή η ακτινοθεραπεία. Οι περισσότερες από αυτές τις θεραπείες μπορούν να εφαρμοσθούν σε επίπεδο εξωτερικού ιατρείου.

11. Είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του δέρματος; Πως μπορεί να γίνει αυτό; Το μελάνωμα είναι μία θανατηφόρος νόσος εάν δε διαγνωσθεί σε πρώιμα στάδια. Είναι χαρακτηριστικό ότι η 5 ετής επιβίωση ενός ασθενούς με μελάνωμα σταδίου Ι είναι 89 – 95% ενώ αυτή πέφτει στο 7 – 10% σε ασθενείς που δεν διεγνώσθησαν εγκαίρως και το νόσημα έδωσε μεταστάσεις. Σημαντική είναι και η έγκαιρη διάγνωση του ακανθοκυτταρικού καρκινώματος καθώς πρόκειται για νόσημα που μπορεί να δώσει μεταστάσεις αλλά και να δημιουργήσει δυσμορφίες στο δέρμα. Το ίδιο ισχύει και για το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα το οποίο αν και δε μεθίσταται, μπορεί να αυξηθεί σε μέγεθος και τότε η αφαίρεσή του γίνεται περίπλοκη. Το μεγάλο πλεονέκτημα του δέρματος σε σύγκριση με τα άλλα ανθρώπινα όργανα, είναι ότι κάθε βλάβη που αναπτύσσεται σε αυτό είναι άμεσα ορατή. Επομένως η περίπτωση της έγκαιρης διάγνωσης είναι εφικτή εάν υπάρξει η κατάλληλη ευαισθητοποίηση.

12. Υπάρχουν κάποιοι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος; Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη τόσο του μελανώματος όσο και των άλλων μορφών καρκίνου του δέρματος είναι η ηλιακή έκθεση. Τα άτομα που εκτίθενται στον ήλιο είτε λόγω εργασίας (π.χ.αγρότες, ψαράδες) είτε λόγω ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων (π.χ. σπορ κάτω από τον ήλιο) βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν κάποια μορφή καρκίνου του δέρματος. Σε αυξημένο κίνδυνο βρίσκονται και τα άτομα που έχουν πάθει σοβαρά ηλιακά εγκαύματα ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία. Πιο επιρρεπή για δερματικό καρκίνο είναι επίσης τα άτομα με κόκκινα ή ξανθά μαλλιά, γαλανά μάτια και πολύ ανοικτό χρώμα δέρματος που καίγεται εύκολα στον ήλιο. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι η μεγάλη ηλικία, καθώς και η έκθεση στην ακτινοβολία Χ ή σε ορισμένες τοξικές ουσίες όπως το αρσενικό και η πίσσα. Επίσης, σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη μελανώματος είναι οι πολλαπλοί σπίλοι (ελιές) καθώς και το ιστορικό μελανώματος του δέρματος στην οικογένεια.

13. Αφού τα ηλικιωμένα άτομα κινδυνεύουν περισσότερο γιατί είναι σημαντικό να αποφεύγουν τον ήλιο τα παιδιά; Τα βρέφη και τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην ηλιακή ακτινοβολία καθώς τα μελανοκύτταρα του δέρματός τους είναι ανώριμα. Εάν λοιπόν εκτεθούν σε υψηλές δόσεις ηλιακής ακτινοβολίας, τότε οι πιθανότητες να υποστούν βλάβες στο γενετικό τους υλικό είναι περισσότερες, με αποτέλεσμα την εγκατάσταση μηχανισμών που θα οδηγήσουν στην ανάπτυξη καρκίνου αργότερα. Επίσης, το ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών και των παιδιών δεν είναι ώριμο να εξαλείψει τα ανώμαλα κύτταρα που θα δημιουργηθούν από την υπεριώδη ακτινοβολία και που θα οδηγήσουν στο μέλλον στην ανάπτυξη μελανώματος. Αυτοί είναι πιθανώς και οι κύριοι λόγοι που τα ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ηλικία, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη μελανώματος κατά την ενήλικο ζωή.

14. Το μαύρισμα με λάμπες τεχνητού μαυρίσματος (solarium) είναι ασφαλές; Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αύξηση των επισκέψεων σε κέντρα τεχνητού μαυρίσματος. Οι λάμπες τεχνητού μαυρίσματος εκπέμπουν ακτινοβολία UV-A που μέχρι πρόσφατα εθεωρείτο «αθώα» καθώς δεν προκαλεί κάποιο τύπο εγκαύματος. Εν τούτοις, σήμερα γνωρίζουμε ότι η UV-A διεισδύει βαθιά στο δέρμα και μειώνει την φυσική άμυνα του οργανισμού, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου. Αυτό έχει επιβεβαιωθεί και με επιδημιολογικές μελέτες οι οποίες διαπίστωσαν ότι τα άτομα που κάνουν χρήση solarium είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν μελάνωμα.

15. Υπάρχουν κάποια μέτρα πρόληψης από τον καρκίνο του δέρματος; Η αποφυγή της ηλιακής ακτινοβολίας αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης για τον καρκίνο του δέρματος. Είναι απαραίτητο να αποφεύγετε την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα τις ώρες που η ηλιακή ακτινοβολία είναι ισχυρή (11 π.μ – 4.00 μ.μ.). Η ορθή χρήση αντιηλιακών κρεμών με δείκτη προστασίας >15 αλλά και η χρήση προστατευτικών μέσων όπως τα γυαλιά ηλίου, το καπέλο ή ένα άσπρο Τ- shirt είναι βασικά για την αποφυγή των ανεπιθύμητων ενεργειών από τον ήλιο. Επιπλέον είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να γνωρίζετε καλά των σώμα σας έτσι ώστε κάθε αλλαγή να γίνει άμεσα αντιληπτή. Η αυτοεξέταση του δέρματος αποτελεί βασική σύσταση εκ μέρους των ιατρών για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του δέρματος. Συνιστάται αυτοεξέταση μία φορά το μήνα και σχολαστική παρατήρηση των ελιών και κάθε άλλης βλάβης που υπάρχει στο σώμα. Εάν παρατηρήσετε κάποια αλλαγή επισκεφτείτε άμεσα τον δερματολόγο σας.

1. Τι είναι ο εγκέφαλος? Ο εγκέφαλος είναι μέρος του κεντρικού νευρικού συστήματος του ανθρώπου που βρίσκεται μέσα στο κρανίο. Ελέγχει τη σκέψη, τα συναισθήματα, τη μνήμη, την προσωπικότητα, τον τρόπο που περπατάμε και μιλάμε. Είναι υπεύθυνος για τις αισθήσεις μας (ακοή, όσφρηση, γεύση, αφή όραση). Επίσης, κατευθύνει ενέργειες που κάνει το σώμα χωρίς να τις σκεφτόμαστε, όπως είναι η αναπνοή και η καρδιακή λειτουργία. Αποτελείται από 3 βασικά τμήματα: τα εγκεφαλικά ημισφαίρια, την παρεγκεφαλίδα και το στέλεχος.

2. Τι είναι όγκος του εγκεφάλου? Ο όγκος του εγκεφάλου είναι μια ανώμαλη μάζα ιστού που αποτελείται από κύτταρα που μεγαλώνουν και πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα. Ο όγκος αναπτύσσεται μέσα στο κρανίο και παρεμποδίζει τη λειτουργία του εγκεφάλου. Μπορεί να προκαλέσει βλάβη αυξάνοντας την πίεση μέσα στον εγκέφαλο ή σπρώχνοντας τον εγκέφαλο πάνω στα οστά του κρανίου ή καταστρέφοντας υγιή νεύρα που βρίσκονται κοντά στον όγκο.

3. Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε έναν πρωτοπαθή και έναν δευτεροπαθή (μεταστατικό) όγκο εγκεφάλου? Ο πρωτοπαθής όγκος εγκεφάλου είναι ένας όγκος που αποτελείται από κύτταρα που ήδη υπήρχαν φυσιολογικά στον εγκέφαλο και που άρχισαν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα. Ο δευτεροπαθής ή μεταστατικός όγκος εγκεφάλου μπορεί να εμφανιστεί όταν υπάρχει καρκίνος σε κάποιο άλλο όργανο του σώματος, συνήθως στον πνεύμονα, στο μαστό ή στο δέρμα. Καρκινικά κύτταρα από τον αρχικό (πρωτοπαθή) όγκο μπορούν να φτάσουν στον εγκέφαλο μέσω του αίματος και να σχηματίσουν εκεί μια νέα βλάβη (μετάσταση).

4. Ποια είναι τα είδη πρωτοπαθών εγκεφαλικών όγκων? Οι πρωτοπαθείς όγκοι εγκεφάλου ταξινομούνται σύμφωνα με το είδος των εγκεφαλικών κυττάρων από τα οποία προέρχονται. Στους ενήλικες τα πιο συχνά είδη είναι: το μηνιγγίωμα, το αστροκύττωμα (εδώ ανήκουν το γλοιώμα και το πλεοιόμορφο γλοιοβλάστωμα) και το ολιγοδενδρογλοίωμα. Η διάγνωση του κάθε είδους γίνεται κυρίως με βιοψία.

5. Είναι όλοι οι όγκοι του εγκεφάλου καρκίνος? Όχι, δεν είναι όλοι οι όγκοι εγκεφάλου καρκίνος. Μπορεί να είναι όγκοι καλοήθεις ή κακοήθεις (καρκίνος). Οι καλοήθεις όγκοι μπορούν κατά κανόνα να αφαιρεθούν χειρουργικά και σπάνια ξαναεμφανίζονται. Δεν μεταναστεύουν σε άλλα μέρη του σώματος, μπορεί όμως να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας αν πιέζουν σημαντικά μέρη του εγκεφάλου. Ορισμένοι καλοήθεις όγκοι μπορεί αργότερα να γίνουν κακοήθεις αν δεν αφαιρεθούν. Οι κακοήθεις όγκοι αναπτύσσονται πιο γρήγορα και καταστρέφουν την γύρω περιοχή του εγκεφάλου. Οι δευτεροπαθείς όγκοι του εγκεφάλου είναι πάντα καρκίνος.

6. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν καρκίνο του εγκεφάλου? Ποιοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα να εμφανίσει κάποιος όγκο εγκεφάλου? Τα αίτια εμφάνισης ενός όγκου εγκεφάλου δεν είναι γνωστά. Δεν είναι μεταδοτική νόσος (δεν «κολλάει» από άτομο σε άτομο). Οι όγκοι εγκεφάλου μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία αλλά είναι πιο συχνοί σε παιδιά 3-12 ετών και σε ενήλικες 40-70 ετών. Έχει βρεθεί ότι κάποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο, όπως η έκθεση σε μεγάλες δόσεις ιονίζουσας ακτινοβολίας. Επίσης, έχουν ενοχοποιηθεί η εργασία σε διυλιστήρια πετρελαίου, σε επεξεργασία πλαστικών και φαρμάκων. Δεν πιστεύεται ότι τραύματα στο κεφάλι σχετίζονται με την εμφάνιση όγκων αργότερα. Σπάνια, οι όγκοι μπορούν να εμφανιστούν σε περισσότερα από ένα μέλη της ίδιας οικογένειας αλλά ακόμη δεν έχει διευκρινιστεί κατά πόσο παίζει ρόλο η κληρονομικότητα.

7. Τα κινητά τηλέφωνα προκαλούν όγκο στον εγκέφαλο? Υπάρχει σημαντική έρευνα και βιβλιογραφία πάνω στο θέμα, αλλά όχι μια οριστική απάντηση. Αν και υπάρχουν πολλές ενδείξεις για τις βλαβερές συνέπειές τους σε πειραματόζωα, δεν έχει αποδειχθεί η ανάπτυξη καρκίνου εγκεφάλου σε ανθρώπους από την εκτεταμένη χρήση κινητών τηλεφώνων. Αν και έχει αποδειχθεί ότι η χρήση συσκευών κινητής τηλεφωνίας εμπλέκεται σε τροχαία ατυχήματα, το θέμα παραμένει ανοιχτό για τον καρκίνο.

8. Ποια είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα ενός όγκου εγκεφάλου? Τα συμπτώματα εξαρτώνται από τη θέση, το μέγεθος και το είδος του όγκου. Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι: ➢ πονοκέφαλος, που συνήθως είναι χειρότερος τις πρωινές ώρες ➢ ναυτία, έμετος, που είναι συνήθως χειρότερα τις πρωινές ώρες ➢ μουδιάσματα σε χέρια ή πόδια ➢ πρόβλημα στο περπάτημα και στην ισορροπία ➢ διαταραχές της μνήμης, της ομιλίας, της όρασης, της ακοής ➢ αλλαγή στη διάθεση και στον χαρακτήρα ➢ αδυναμία συγκέντρωσης και σύγχυση ➢ μυικοί σπασμοί-επιληπτικές κρίσεις Τα παραπάνω συμπτώματα δεν είναι ειδικά για όγκο στον εγκέφαλο. Μπορούν να προκληθούν και από πολλές άλλες παθήσεις. Αν έχετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να βρεθεί το ακριβές αίτιο.

9. Πώς γίνεται η διάγνωση ενός όγκου του εγκεφάλου? Καταρχήν, ο οικογενειακός ιατρός ή ο παθολόγος θα εξετάσει το άτομο κάνοντας μια πλήρη εξέταση του νευρικού συστήματος. Αν υπάρχει κάποιο εύρημα, θα παραπέμψει το άτομο σε νευρολόγο και θα ζητήσει αξονική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου. Και οι δύο αυτές εξετάσεις είναι μέθοδοι με τις οποίες «φωτογραφίζουμε» τον εγκέφαλο και βλέπουμε αν υπάρχουν βλάβες. Ο ασθενής μπορεί αργότερα να υποβληθεί σε εξετάσεις για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν νεοπλασματικές εστίες οπουδήποτε αλλού στο σώμα. Αν υπάρχει αμφιβολία, μπορεί να γίνει στερεοτακτική βιοψία, δηλαδή να ανοιχτεί χειρουργικά μία μικρή τρύπα στο κρανίο για να ληφθεί ένα μικρό δείγμα από τον όγκο.

10. Ποια είναι η θεραπεία ενός όγκου του εγκεφάλου? Ανάλογα με το είδος, την εντόπιση, το μέγεθος του όγκου και τη γενικότερη κατάσταση του ασθενούς, επιλέγεται να γίνει χειρουργείο, ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή συνδυασμοί αυτών. Αν ο όγκος είναι μικρού μεγέθους, υπάρχει η δυνατότητα της στερεοτακτικής ακτινοχειρουργικής, μέθοδος με την οποία δίνονται μεγάλες δόσεις ακτινοβολίας σε πολύ μικρή περιοχή. Τα αποτελέσματα είναι ανάλογα με αυτά χειρουργείου μεγάλης ακρίβειας με πολύ λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες.

11. Ποια είναι η πρόγνωση? Η πορεία ενός ασθενούς εξαρτάται από το είδος του όγκου (τον ιστολογικό τύπο δηλαδή) και από την έκταση της βλάβης (το στάδιο). Για παράδειγμα, στα μηνιγγιώματα η πρόγνωση είναι εξαιρετική και συνήθως ο ασθενής θεραπεύεται πλήρως μετά την αφαίρεση του όγκου. Σε όγκους όπως το πλειόμορφο γλοιοβλάστωμα, η πρόγνωση δεν είναι τόσο καλή, όπως επίσης και όταν πρόκειται για μεταστατικό όγκο από καρκίνο άλλου οργάνου.

12. Είναι κληρονομικό νόσημα? Κάποιες έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχουν οικογένειες όπου πάσχουν περισσότερα από ένα μέλη. Ωστόσο, δεν έχουν βρεθεί συγκεκριμένα γονίδια που είναι υπεύθυνα ούτε μπορούμε να προβλέψουμε αν τα παιδιά ενός ασθενούς θα εμφανίσουν και αυτά όγκο εγκεφάλου.

1.Tι είναι το ενδομήτριο? Η μήτρα είναι το μέρος του αναπαραγωγικού συστήματος των γυναικών, όπου εμφυτεύεται το γονιμοποιημένο ωάριο και μεγαλώνει το έμβρυο. Το ενδομήτριο είναι ο ιστός που επενδύει εσωτερικά τη μήτρα και αποπίπτει κάθε μήνα με την έμμηνο ρύση.

2. Τι είναι ο καρκίνος του ενδομητρίου? Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η κακοήθης ανάπτυξη του ενδομητρίου που διηθεί γειτονικούς ιστούς και μεθίσταται σε απομακρυσμένα όργανα, σε αντίθεση με τους καλοήθεις όγκους που περιορίζονται στη μήτρα και δε μεθίστανται (ινομυώματα).Υπάρχουν αρκετοί ιστολογικοί τύποι καρκίνου του ενδομητρίου με συχνότερο το ενδομητριοειδές αδενοκαρκίνωμα. Οι υπόλοιποι ιστολογικοί τύποι είναι πολύ πιο σπάνιοι.

3.Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του ενδομητρίου? Υπάρχει 2.6% πιθανότητα μια γυναίκα να αναπτύξει καρκίνο του ενδομητρίου στη ζωή της. Είναι η τέταρτη σε συχνότητα κακοήθεια στις γυναίκες μετά τον καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα και του παχέος εντέρου. Είναι συχνότερος σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και σπάνιος σε γυναίκες μικρότερες των 40 ετών. Είναι ελαφρώς συχνότερος σε γυναίκες της λευκής φυλής.

4. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν καρκίνο του ενδομητρίου? Ποιοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα να εμφανίσει κάποια γυναίκα όγκο στο ενδομήτριο? Τα αίτια εμφάνισης ενός όγκου στο ενδομήτριο δεν είναι γνωστά. Υπάρχουν όμως κάποιες ομάδες γυναικών στις οποίες εμφανίζεται συχνότερα αυτός ο όγκος. Παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του ενδομητρίου είναι οι ακόλουθοι: ➢ Η προχωρημένη ηλικία: η συχνότητα αυξάνεται με τη ηλικία. ➢ Η εμφάνιση περιόδου νωρίς στη ζωή της γυναίκας (πρώιμη εμμηναρχή) και όψιμη (καθυστερημένη) εμμηνόπαυση, δηλαδή μεγάλη χρονική περίοδος έκθεσης σε οιστρογόνα. ➢ Η ατεκνία ➢ Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών, μια ορμονική νόσος των ωοθηκών που συνήθως εκδηλώνεται με διαταραχές στην περίοδο. ➢ Η παχυσαρκία και διατροφή με δίαιτα υψηλή σε λιπαρά ➢ Ο σακχαρώδης διαβήτης ➢ Η λήψη σκευασμάτων οιστρογόνων ➢ Το ατομικό ιστορικό με καρκίνο του μαστού ή καρκίνο των ωοθηκών ➢ Η θεραπεία με ταμοξιφένη: 1/500 γυναίκες με καρκίνο μαστού που έλαβαν ταμοξιφένη θα αναπτύξει καρκίνο του ενδομητρίου. ➢ Η φυλή : αν και η νόσος είναι συχνότερη σε γυναίκες της λευκής φυλής, η πιθανότητα θανάτου από τη νόσο είναι μεγαλύτερη σε γυναίκες της μαύρης φυλής ➢ Ορισμένα γενετικά σύνδρομα (HNPCC) που σχετίζονται με ανάπτυξη διαφόρων μορφών καρκίνου, όπως του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου κ.ά.

5. Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του ενδομητρίου? Ο καρκίνος του ενδομητρίου μπορεί να εκδηλωθεί με πολλά συμπτώματα, που εξαρτώνται από το μέγεθος, τη θέση του και την ενδοκρινική δραστηριότητα. Τα συνηθέστερα είναι: ➢ Αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση ➢ Μεγάλη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως (σε ημέρες) ή αιμορραγία στο ενδιάμεσο των εμμήνων ρύσεων ➢ Ανώμαλη, μη αιματηρή κολπική έκκριση ➢ Πόνος κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής ➢ Ανεξήγητη απώλεια βάρους ➢ Πόνος στην πύελο ➢ Πόνος κατά την ούρηση Τα παραπάνω συμπτώματα δεν είναι ειδικά για όγκο στο ενδομήτριο. Μπορούν να προκληθούν και από πολλές άλλες παθήσεις. Αν έχετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να βρεθεί το ακριβές αίτιο.

6.Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του ενδομητρίου? Όταν υπάρχει η υποψία καρκίνου του ενδομητρίου, η ασθενής υποβάλλεται σε διαγνωστική απόξεση, που γίνεται μόνο σε νοσοκομείο και υπό γενική αναισθησία. Το υλικό της απόξεσης μελετάται από κυτταρολόγους και καθορίζεται η διάγνωση. Στη διάγνωση της νόσου συμβάλλουν επίσης η βιοψία του ενδομητρίου, η υστεροσκόπηση, το ενδοκολπικό υπερηχογράφημα, η υστεροσαλπιγγογραφία και η αξονική τομογραφία.

7. Ποια είναι τα στάδια του καρκίνου του ενδομητρίου? Η σταδιοποίηση της νόσου γίνεται κατά FIGO. • Στάδιο I: ο όγκος είναι περιορισμένος στο σώμα της μήτρας χωρίς επέκταση στον τράχηλο • Στάδιο II : ο όγκος έχει επεκταθεί στον τράχηλο αλλά όχι εκτός μήτρας • Στάδιο III : ο όγκος βρίσκεται εντός της πυελικής κοιλότητας αλλά έχει επεκταθεί σε περιοχικούς λεμφαδένες, στον κόλπο ή στο υγρό της περιτοναϊκής κοιλότητας (όχι όμως στο ορθό ή στην ουροδόχο κύστη) • Στάδιο IV: ο όγκος έχει διηθήσει την ουροδόχο κύστη ή το ορθό ή έχει δώσει μεταστάσεις σε απομακρυσμένα όργανα

8. Ποια είναι η θεραπεία του καρκίνου του ενδομητρίου? Ο τύπος της θεραπείας εξαρτάται από το είδος του όγκου (ιστολογική διάγνωση) και την έκτασή του (στάδιο). Συχνά είναι συνδυασμός περισσοτέρων από μιας μεθόδων. Οι βασικές μέθοδοι είναι: α) Η Χειρουργική θεραπεία : σχεδόν όλες οι ασθενείς με καρκίνο του ενδομητρίου θα υποβληθούν σε κάποια μορφή χειρουργικής θεραπείας. Ο σκοπός της είναι η σταδιοποίηση της νόσου και η αφαίρεση όσο μεγαλύτερης ποσότητας του όγκου είναι δυνατό. Στα στάδια I και II μπορεί να γίνει πλήρης αφαίρεση του όγκου. Τις περισσότερες φορές γίνεται σύγχρονη αφαίρεση των ωοθηκών και των σαλπίγγων εκτός περιπτώσεων νέων γυναικών που διατηρούνται ο ωοθήκες. β) Η Ακτινοθεραπεία : συνήθως συνιστάται μετά την χειρουργική επέμβαση ως επικουρική θεραπεία και στα αρχικά στάδια της νόσου. Μία μορφή ακτινοθεραπείας είναι και η βραχυθεραπεία, όπου η πηγή της ακτινοβολίας τοποθετείται μέσα στη μήτρα. γ) Η Χημειοθεραπεία : είναι χρήσιμη σε προχωρημένες μορφές της νόσου καθώς και σε περιπτώσεις υποτροπής μετά από χειρουργείο και ακτινοθεραπεία. Δίνεται συνήθως συνδυασμός φαρμάκων για ενίσχυση της αποτελεσματικότητας δ) Η Ορμονοθεραπεία : σε περιπτώσεις που ο όγκος εκφράζει προγεστερονικούς υποδοχείς, χορηγούνται παράγοντες που μοιάζουν με τη προγεστερόνη, ειδικά σε προχωρημένη νόσο

9. Από τι εξαρτάται και ποια είναι η πρόγνωση της νόσου? Η εξέλιξη της νόσου και η πορεία της ασθενούς είναι γενικώς καλές. Εξαρτώνται από το στάδιο της νόσου, τον ιστολογικό τύπο του καρκίνου, την εξάρτηση των καρκινικών κυττάρων από την προγεστερόνη

10. Σε τι συνίσταται η παρακολούθηση μετά τη θεραπεία? Μετά τη θεραπεία οι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται εντατικά για το ενδεχόμενο υποτροπής της νόσου. Η υποτροπή είναι πιο πιθανή μέσα στα 3 πρώτα χρόνια από τη διάγνωση. Ο έλεγχος περιλαμβάνει καλή κλινική εξέταση, ενδοκολπικό υπερηχογράφημα, αξονική τομογραφία και αιματολογικές εξετάσεις, ανάλογα με την περίπτωση.

11. Πώς μπορεί να προληφθεί ο καρκίνος του ενδομητρίου? Έχει φανεί ότι η διατήρηση χαμηλού σωματικού βάρους, η δίαιτα με φρούτα και λαχανικά και η ελεγχόμενη χρήση αντισυλληπτικών δισκίων και ορμονικών σκευασμάτων (μόνο με παρακολούθηση από ειδικό γιατρό, γυναικολόγο ή ενδοκρινολόγο) βοηθούν την πρόληψη αυτής της νεοπλασίας.

1. Τι είδους νεοπλάσματα εκδηλώνονται στο ήπαρ (στο συκώτι)? Τα κακοήθη νεοπλασματικά νοσήματα που εμφανίζονται στο ήπαρ, δηλαδή στο συκώτι, διακρίνονται σε πρωτοπαθή, δηλαδή σε καρκινώματα που ξεκινούν από τα κύτταρα του ήπατος και σε δευτεροπαθή ή μεταστατικά, δηλαδή σε καρκινώματα που ξεκινούν από κάποιο άλλο όργανο και επεκτείνονται (μεθίστανται) στο ήπαρ. Η δεύτερη αυτή μορφή είναι αρκετά συχνότερη και η αρχική εστία του καρκίνου είναι κάποιο όργανο του πεπτικού συστήματος (στομάχι, παχύ έντερο, πάγκρεας), ο πνεύμονας, ο μαστός. Όταν αναφέρουμε το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα (ΗΚΚ), εννοούμε τον πρωτοπαθή καρκίνο του ήπατος, που είναι γνωστός και ως ηπάτωμα.

2. Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του ήπατος? Πρόκειται για αρκετά συχνή μορφή καρκίνου. Η συχνότητα είναι πολύ αυξημένη στις χώρες της ΝΑ Ασίας και στην Υποσαχάρια Αφρική. Αντίθετα στη Δυτική Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική είναι αρκετά πιο σπάνια.

3. Ποιες είναι οι αιτίες του ΗΚΚ? Οι συχνότερες αιτίες είναι η χρόνια ηπατίτιδα Β και η χρόνια ηπατίτιδα C. Πρόκειται για ιογενείς λοιμώξεις, δηλαδή υπεύθυνος είναι κάποιος ιός, οι οποίες οδηγούν συχνά σε κίρρωση, μια κατάσταση που αυξάνει δραματικά την πιθανότητα εξέλιξης σε ΗΚΚ. Ενοχοποιούνται ακόμη η κατάχρηση αλκοόλ, η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η κίρρωση ήπατος άλλης αιτιολογίας καθώς και η αιμοχρωμάτωση, σπάνια κληρονομική νόσος, που χαρακτηρίζεται από αύξηση του σιδήρου στο συκώτι και σε άλλα όργανα.

4. Ποια είναι τα συμπτώματα του ΗΚΚ? Συχνότερα εκδηλώνεται κοιλιακός πόνος, κυρίως στο δεξιό πλάγιο της κοιλιάς, ίκτερος, δηλαδή κίτρινη χροιά του δέρματος, απώλεια βάρους, κνησμός (φαγούρα), καταβολή δυνάμεων, διόγκωση της κοιλιάς συχνά με υγρό (ασκίτης), ναυτία, πυρετός.

5. Υπάρχει κάποια αξιόπιστη αιματολογική εξέταση που θέτει τη διάγνωση του ΗΚΚ? Υπάρχει μια εργαστηριακή παράμετρος που ονομάζεται α-φετοπρωτεϊνη (alpha-fetoprotein, AFP) και μπορεί να θέσει την υποψία ΗΚΚ, όταν η τιμή της ανεβαίνει σημαντικά, αλλά δεν είναι παθογνωμονική (αποδεικτική) καρκίνου στο συκώτι. Οι συνήθεις εξετάσεις της ηπατικής λειτουργίας μεταβάλλονται σε πληθώρα καταστάσεων πέραν του καρκίνου και δε στοιχειοθετούν ΗΚΚ.

6. Πως γίνεται η διάγνωση του ΗΚΚ? Ο γιατρός που θα υποψιαστεί ότι ο ασθενής μπορεί να πάσχει από καρκίνο ήπατος (συνήθως ασθενής με κίρρωση ή χρόνια ηπατίτιδα) θα παραγγείλει κάποια απεικονιστική εξέταση. Τέτοια εξέταση είναι ο υπέρηχος, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία, που με μεγάλη ακρίβεια θα θέσουν τη διάγνωση του ΗΚΚ. Η οριστική διάγνωση της νόσου τίθεται με τη βιοψία, δηλαδή την ιστολογική εξέταση της ηπατικής βλάβης. Αυτή γίνεται συνήθως με παρακέντηση του ήπατος, υπό την καθοδήγηση αξονικού τομογράφου ή υπέρηχου.

7. Ποιο είναι το επόμενο βήμα μετά τη διάγνωση του ΗΚΚ? Ο γιατρός θα παραγγείλει μια σειρά από περαιτέρω εξετάσεις για να εκτιμήσει την κατάσταση του ασθενούς και για να προγραμματίσει τη θεραπεία. Απαραιτήτως θα γίνουν εξετάσεις αίματος και θα ακολουθήσει η σταδιοποίηση, δηλαδή σειρά εξετάσεων για να εξακριβωθεί η έκταση του καρκίνου, πού εντοπίζεται και αν έχει δώσει μεταστάσεις. Συνήθως χρειάζεται αξονική τομογραφία άνω-κάτω κοιλίας, θώρακος και σπινθηρογράφημα οστών.

8. Ποιες είναι οι διαθέσιμες σήμερα θεραπείες για το ΗΚΚ? Η πρόοδος στην αντιμετώπιση του ΗΚΚ είναι εντυπωσιακή και πολλές θεραπευτικές επιλογές προσφέρονται στον ασθενή. Η χειρουργική παρέμβαση με ή χωρίς σύγχρονη μεταμόσχευση ήπατος, η καυτηρίαση με ραδιοκύματα, ο χημειοεμβολισμός, η χημειοθεραπεία και οι βιολογικές θεραπείες προσφέρουν πολλές δυνατότητες για την αντιμετώπιση της νόσου. Η ογκολογική ομάδα, πρέπει να περιλαμβάνει ιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων, θα επιλέξει την κατάλληλη θεραπεία, ή συνδυασμό θεραπειών, αξιολογώντας την κατάσταση του ασθενούς, την έκταση της νόσου και άλλες παραμέτρους. Πέρα από τη θεραπεία αυτής καθαυτής της νόσου, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει ψυχολογική και διατροφική υποστήριξη, έλεγχο του πόνου και των άλλων συμπτωμάτων με κατάλληλες παρεμβάσεις.

9. Πώς γίνεται η παρακολούθηση του ασθενή με ΗΚΚ? Ο γιατρός, πέρα από την αδιαμφισβήτητη αξία της κλινικής εξέτασης, υποβάλλει τακτικά τον ασθενή σε έλεγχο με απεικονιστικές εξετάσεις (υπερήχους, αξονικές ή μαγνητικές τομογραφίες) και εξετάσεις αίματος, ώστε να εκτιμά την ανταπόκριση στη θεραπεία, συνήθως ανά λίγους μήνες.

10. Ποια είναι η πρόγνωση του ΗΚΚ? Η εξέλιξη του ασθενή με ΗΚΚ εξαρτάται από πολλές παραμέτρους. Η γενική κατάσταση υγείας του ασθενή, η ηλικία και το στάδιο της νόσου διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην εξέλιξη της νόσου και καθορίζουν το είδος της θεραπείας. Γεγονός πάντως είναι ότι με την αλματώδη πρόοδο της επιστήμης, η επιβίωση των ασθενών με ΗΚΚ, αλλά και η ποιότητα της ζωής τους συνεχώς βελτιώνεται.

11. Υπάρχει ειδική εξέταση για την πρώιμη διάγνωση του HKK? Ποιος είναι ο ρόλος του ελέγχου διαλογής (screening) στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου ήπατος? Επειδή η πλειονότητα των ασθενών με ΗΚΚ πάσχουν από χρόνια ηπατίτιδα ή κίρρωση, η τακτική διενέργεια απεικονιστικών εξετάσεων και η παρακολούθηση του ενζύμου α-φετοπρωτεΐνη (AFP), έχει νόημα στην ομάδα αυτή του πληθυσμού, που είναι υψηλού κινδύνου. Ο οικογενειακός γιατρός θα κρίνει εξατομικεύοντας κάθε περίπτωση ποιος ασθενής αναμένεται να ωφεληθεί από μια τέτοια στρατηγική παρακολούθησης.

12. Μπορεί να προληφθεί το ΗΚΚ? Αναφέρθηκε ήδη ότι οι περισσότεροι ασθενείς που διαγιγνώσκονται με ΗΚΚ πάσχουν από χρόνια ηπατίτιδα. Ο μαζικός εμβολιασμός του πληθυσμού με το διαθέσιμο σήμερα εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β θα συμβάλλει στη μείωση της εξάπλωσης της ηπατίτιδας και επομένως και του ΗΚΚ. Για την ηπατίτιδα C δεν υπάρχει εμβόλιο, ωστόσο η διαθέσιμη σήμερα αποτελεσματική θεραπεία συμβάλλει στην αναστολή της εξέλιξης σε κίρρωση και άρα μειώνει την πιθανότητα καρκίνου. Η λελογισμένη χρήση αλκοόλ, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και η έγκαιρη εντόπιση και αντιμετώπιση των ασθενών με αιμοχρωμάτωση μπορούν περαιτέρω να ελαττώσουν τη συχνότητα της νόσου.

1. Τι είναι ο καρκίνος κεφαλής -τραχήλου? Είναι μια ομάδα από νεοπλάσματα, τα οποία αναπτύσσονται σε ανατομικές περιοχές της κεφαλής και του τραχήλου (λαιμός), όπως στη ρινική ή στη στοματική κοιλότητα, στους σιελογόνους αδένες, στο φάρυγγα, στο λάρυγγα και στις φωνητικές χορδές. Οι όγκοι σε όλα αυτά τα όργανα έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, παραπλήσια βιολογία και παρόμοια θεραπεία. Για τον λόγο αυτό κατατάσονται στην ίδια ομάδα από τους . Βέβαια κάθε όργανο είναι διαφορετικό και γι αυτό κάθε ασθενής με καρκίνο κεφαλής – τραχήλου χρειάζεται ξεχωριστή, εξειδικευμένη προσέγγιση στη διάγνωση και στη θεραπεία του.

2. Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος κεφαλής-τραχήλου? Ο καρκίνος κεφαλής τραχήλου αφορά στο 3-5% όλων των νεοπλασμάτων. Συνήθως εμφανίζεται πάνω από την ηλικία των 50 ετών και είναι πιο συχνός στους άνδρες από τις γυναίκες.

3. Υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου κεφαλής-τραχήλου? Το κάπνισμα και η κατάχρηση αλκοόλ αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες που προδιαθέτουν στην ανάπτυξη νεοπλασμάτων κεφαλής-τραχήλου, ιδιαίτερα δε ο συνδυασμός αυτών των δύο. Επίσης έχουν ενοχοποιηθεί επαγγελματικοί χώροι, στους οποίους είναι αυξημένη εισπνοή σκόνης, ξύλου, νικελίου και ασβέστη. Τέλος, έχει διαπιστωθεί έντονη συσχέτιση μεταξύ της εμφάνισης καρκίνου της κεφαλής-τραχήλου και του HPV, του ιού δηλαδή των ανθρωπίνων κονδυλωμάτων. Ο ιός HPV είναι ένας σεξουαλικά μεταδιδόμενος ιός.

4. Ποιά είναι τα πιο συχνά συμπτώματα με τα οποία εμφανίζεται συνήθως ο καρκίνος κεφαλής-τραχήλου? Λόγω της ανατομικής θέσης του, αυτή η μορφή καρκίνου γίνεται άμεσα αντιληπτή. Τα συμπτώματα όμως είναι μη ειδικά και αφορούν κυρίως την εμφάνιση έλκους, το οποίο δεν επουλώνεται, ξηροστομία, δυσκαταποσία (δυσκολία στην κατάποση υγρών ή στερεών) και βράγχος φώνης.

5. Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου κεφαλής-τραχήλου? Χρειάζεται προσεκτική και καλή λήψη του ιστορικού. Η διάγνωση γίνεται με τη φυσική εξέταση του ασθενούς, τον ενδοσκοπικό έλεγχο και την απεικόνιση του στόματος, του φάρυγγα και του λάρυγγα (αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία, PET/CT). Πρέπει πάντα να λαμβάνεται βιοψία των ύποπτων περιοχών.

6. Ποια είναι η θεραπεία για τον καρκίνο κεφαλής-τραχήλου? Υπάρχει θεραπεία, η οποία εξαρτάται από την έκταση (το στάδιο) του καρκίνου, την εντόπιση της βλάβης και τον ιστολόγικό τύπο. Ενδεδειγμένες θεραπείες είναι η χειρουργική εξαίρεση της βλάβης, η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία. Συχνά, η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση γίνεται με συνδυασμό των παραπάνω θεραπειών. Επιπλέον, υπάρχουν και τα λεγόμενα βιολογικά, «στοχεύοντα», τα οποία σε συνδυασμό με τις κλασσικές θεραπείες παρέχουν εντυπωσιακά αποτελέσματα. Γι αυτό και η αντιμετώπιση ενός ασθενή με καρκίνο κεφαλής-τραχήλου πρέπει να γίνεται από ομάδα γιατρών, που να περιλαμβάνει ωτορινολαρυγγολόγο, ακτινοθεραπευτή, ογκολόγο και γιατρό υποστηρικτικής αγωγής.

7. Κάθε πότε πρέπει να γίνεται επανέλεγχος, μετά το τέλος της θεραπείας και τι πρέπει να περιλαμβάνει? Οι ασθενείς που θεραπεύονται από καρκίνο κεφαλής-τραχήλου πρέπει να έχουν τακτική παρακολούθηση. Ο επανέλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει φυσική εξέταση του ασθενή, ενδοσκοπικό έλεγχο της περιοχής εμφάνισης της νόσου, σε συνδυασμό με απεικονιστικό έλεγχο. Η ανάγκη συχνής παρακολούθησης από τον ωτορινολαρυγγολόγο και τον ογκολόγο είναι επιβεβλημένη.

8. Τι οφείλει να αναφέρει ο ασθενής στον θεράποντα ιατρό του κατά τον επανέλεγχο? Τόσο ο ασθενής, όσο και οι συγγενείς του πρέπει να αναφέρουν στον ογκολόγο τους οποιοδήποτε σύμπτωμα εμμένει ή επανεμφανίζεται και παρεμβαίνει στη καθημερινή του ζωή και δραστηριότητα, όπως δυσκολία στην κατάποση, πόνος, κούραση, αδυναμία. Επίσης, πρέπει να αναφέρεται οποιαδήποτε αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή.

9. Μπορεί να υπάρξουν αλλαγές στη καθημερινή ζωή του ασθενή με καρκίνο κεφαλής-τραχήλου? Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, είναι ενδεχόμενο να υπάρξουν ορισμένες μόνιμες αλλαγές στην καθημερινή ζωή. Αυτές μπορεί να αφορούν στην αναπνοή, τη διατροφή ή την ομιλία. Αντιμετωπίζονται επιτυχώς από μια σειρά επιστημόνων στο χώρο της υγείας, όπως φυσιοθεραπευτή, διαιτολόγο ή λογοθεραπευτή.

10. Υπάρχουν εξετάσεις έγκαιρης διάγνωσης για τον καρκίνο κεφαλής-τραχήλου? Επί του παρόντως δεν υπάρχουν εξετάσεις οι οποίες μπορούν να γίνουν στα πλαίσια περιοδικού ελέγχου σε υγιή άτομα, ή σε άτομα υψηλού κινδύνου και να έχουν αξιόπιστα αποτελέσματα, για την έγκαιρη, προσυμπτωματική διάγνωση του καρκίνου κεφαλής & τραχήλου. Για τον λόγο αυτό είναι επιβεβλημένη η πρωτογενής πρόληψη ( να φροντίσουμε να μην αναπτυχθεί καθόλου). Και αυτό επιτυγχάνεται με την διακοπή του καπνίσματος, τη λελογισμένη χρήση αλκοολούχων ποτών και την επιμέλεια της υγιεινής του στόματος.

1.Τι είναι ο καρκίνος του μαστού? Είναι η ανεξέλικτη και συνεχής ανάπτυξη των κυττάρων του μαζικού αδένα, δηλαδή του αδένα που αποτελεί το μαστό στις γυναίκες.

2.Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού σήμερα? Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί ένα από τα συχνότερα νεοπλάσματα, που παρατηρούνται στις γυναίκες παγκοσμίως, και συγκεκριμένα το τρίτο πιο συχνό νεόπλασμα μετά από τον καρκίνο του πνεύμονα και τον καρκίνο του παχέος εντέρου.

3.Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να διαγνωσθεί και στους άνδρες? Ο καρκίνος του μαστού αναπτύσσεται και σε άνδρες, αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιος, αφού αφορά μόλις στο 1% όλων των διαγνωσμένων καρκίνων στον ανδρικό πληθυσμό.

4.Υπάρχει προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο τού μαστού? Ο έλεγχος των μαστών με την εξέταση της μαστογραφίας ανά τακτά διαστήματα (κάθε 2 χρόνια) πρέπει να γίνεται σύμφωνα τις οδηγίες του ιατρού. Μετά την εμμηνόπαυση, ο έλεγχος είναι πιο συχνός, δηλαδή μία φορά κάθε χρόνο.

5.Τι είναι η μαστογραφία? Είναι ένα είδος ακτινογραφίας–απεικονιστικού ελέγχου των μαστών, που απεικονίζει το μαζικό αδένα και τις τυχόν αλλοιώσεις που αναπτύσσονται μέσα σε αυτόν.

6.Τι σημαίνει ‘αυτοεξέταση’ των μαστών? Είναι φυσική εξέταση των μαστών από την ίδια τη γυναίκα. Ο προσωπικός ιατρός ενημερώνει και μαθαίνει τη γυναίκα για αυτή τη διαδικασία.

7.Πότε εμφανίζεται ο καρκίνος του μαστού? Ο καρκίνος του μαστού εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες άνω των 50 ετών (μεταεμμηνοεπαυσιακή περίοδος), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν παρουσιάζεται και σε μικρότερες ηλικίες σπανιότερα.

8.Ποιά είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του μαστού? Τα συμπτώματα μπορεί να αφορούν σε ολόκληρο το μαστό ή σε ένα μέρος αυτού. Είναι μη ειδικά, όπως οίδημα (πρήξιμο), ερεθισμός, δερματικό έλκος που δεν επουλώνεται, δερματική αλλοίωση, όπως σκληρία ή εικόνα όμοια με το φλοιό πορτοκαλιού (φλούδα από πορτοκάλι). Άλλα συμπτώματα αφορούν αλλοιώσεις της θηλής (εισολκή ή έκκριμα υγρού). Η ψηλάφηση μορφώματος κατά την αυτοεξέταση αποτελεί συνήθως ένα από τα πρώτα κλινικά σημάδια, το οποίο οφείλει η γυναίκα να αναφέρει στο γυναικολόγο της.

9.Πως γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του μαστού? Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνει τη φυσική εξέταση από τον θεράποντα ιατρό, τη μαστογραφία, και τέλος τη βιοψία της ύποπτης βλάβης.

10.Ποιος ο ρόλος της ιστολογικής έκθεσης (αποτέλεσμα βιοψίας) για τη θεραπεία και την πρόγνωση του καρκίνου του μαστού? Η ιστολογική έκθεση είναι πάντα απαραίτητη και δείχνει τον τύπο του καρκίνου του μαστού, αλλά και άλλες πληροφορίες (ανοσοϊστοχημεία, ορμονικοί υποδοχείς του όγκου), στοιχεία τα οποία έχουν καθοριστικό ρόλο για την πρόγνωση και τη θεραπεία της νόσου.

11.Υπάρχουν παράγοντες, οι οποίοι αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού ? Η ηλικία, η κληρονομικότητα, η πρώιμη έναρξη έμμηνου ρύσης (περίοδος), η καθυστερημένη εμμηνόπαυση, η λήψη οιστρογόνων τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την εμμηνόπαυση, γυναίκες που δεν γέννησαν ή δεν είχαν τελειόμηνη κύηση, η παχυσαρκία, η κατάχρηση αλκοόλ και το κάπνισμα, αποτελούν παράγοντες που προδιαθέτουν για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού.

12.Πως επηρεάζει η ηλικία την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού? Ο κίνδυνος εμφάνισης του καρκίνου του μαστού σχετίζεται με την ηλικία των γυναικών. Έτσι, γυναίκες κάτω των 40 ετών έχουν 0,5% κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Στη δεκαετία 40-50, ο κίνδυνος ανέρχεται στο 4%, ενώ στις γυναίκες άνω των 60 ετών ο κίνδυνος γίνεται μεγαλύτερος από 7%.

13.Πως επηρεάζει η κληρονομικότητα την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού? Οι συγγενείς πρώτου βαθμού (κόρες, αδελφές, μητέρες) γυναικών, οι οποίες νόσησαν από καρκίνο του μαστού έχουν αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό να νοσήσουν και οι ίδιες, γι’ αυτό και ο προληπτικός έλεγχος τέτοιων γυναικών πρέπει απαραίτητα να αρχίζει σε μικρότερη ηλικία και να είναι τακτικός και ενδελεχής.

14.Ποία είναι η θεραπεία του καρκίνου του μαστού ? Ο καρκίνος του μαστού θεραπεύεται χειρουργικά, με ορμονοθεραπεία, με χημειοθεραπεία και με ακτινοθεραπεία. Συνήθως, η θεραπεία του καρκίνου του μαστού αποτελεί συνδυασμό των παραπάνω προσεγγίσεων, ανάλογα με την ασθενή.

15.Ποιά είναι η χειρουργική θεραπεία του καρκίνου του μαστού ? Οι συνηθέστερες χειρουργικές επεμβάσεις είναι η ογκεκτομή, η τεταρτοεκτομή και η ριζική τροποποιημένη μαστεκτομή. Η ογκεκτομή και η τεταρτοεκτομή αποτέλουν επεμβάσεις στις οποίες αφαιρείται ο όγκος, ενώ διατηρείται το μεγαλύτερο μέρος του μαστού, ενώ η μαστεκτομή είναι επέμβαση κατά την οποία γίνεται αφαίρεση όλου του αδένα του μαστού. Τις περισσότερες φορές γίνεται παράλληλα και λεμφαδενικός καθαρισμός της μασχάλης.

16.Τι είναι η μαστεκτομή ? Αποτελεί χειρουργική μέθοδο, που περιλαμβάνει αρκετές επεμβάσεις διαφορετκού τύπου, με σκοπό να γίνει χειρουργική αφαίρεση του μαζικού αδένα. Οι πιο συχνές μαστεκτομές είναι: υποδόριος μαστεκτομή, απλή μαστεκτομή, τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή και ριζική μαστεκτομή.

17.Ποιος είναι ο στόχος της ορμονοθεραπείας ? Στόχος της θεραπείας με ορμόνες (χάπια) είναι να χαμηλώσει τα επίπεδα των οιστρογόνων στον οργανισμό της ασθενούς ή να περιορίσει τη σύνδεση των καρκινικών κυττάρων με τα οιστρογόνα. Τα οιστρογόνα (γυναικεία ορμόνη) παίζουν σημαντικό ρόλο στη ανάπτυξη και διατήρηση του καρκίνου του μαστού.

18.Υπάρχουν πολλοί τύποι ορμονοθεραπείας ? Υπάρχουν τρείς μεγάλες κατηγορίες φαρμάκων – ορμονών: οι αναστολείς της αρωματάσης, οι εκλεκτικοί ρυθμιστές των υποδοχέων των οιστρογόνων και τα αντι-οιστρογόνα.

19.Όλες οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού πρέπει να λαμβάνουν ορμονοθεραπεία ? Η ορμονοθεραπεία αποτελεί μέρος της θεραπείας εκείνων των ασθενών, στις οποίες ο καρκίνος του μαστού βρέθηκε ότι είχε υποδοχείς συγκεκριμένων ορμονών από τη βιοψία, που γίνεται μετά τη χειρουργική επέμβαση, με ανοσοϊστοχημική μέθοδο.

20.Όλες οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού πρέπει να λάβουν χημειοθεραπεία μετά το χειρουργείο ? Η χημειοθεραπεία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της θεραπείας του καρκίνου του μαστού, αλλά η απόφαση χορήγησής της μετεγχειρητικά εξαρτάται αποκλειστικά από ττην πρόγνωση και τους παράγοντες κινδύνου, όπως αυτοί διαμορφώνονται μετά τη χειρουργική επέμβαση.

21.Υπάρχουν πολλά είδη χημειοθεραπείας για τον καρκίνο του μαστού ? Οι χημειοθεραπευτικοί παράγοντες και οι συνδυασμοί αυτών χορηγούνται ανάλογα με τα ιστολογικά χαρακτηριστικά του νεοπλάσματος και την έκτασή του.

22.Τι είναι η στοχεύουσα θεραπεία? Είναι μονοκλωνικά αντισώματα ή κάτι διαφορετικό ? Αποτελεί ένα σύγχρονο όπλο στη φαρέτρα κατά του καρκίνου του μαστού. Σε συνδυασμό με την κλασική χημειοθεραπεία έχει καλύτερα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της νόσου, με λιγότερες παρενέργειες. Υπάρχουν δυο κατηγορίες μορίων στοχεύουσας θεραπείας: τα μικρά μόρια και τα μονοκλωνικά αντισώματα (μεγαλύτερα μόρια).

23.Πρέπει όλες οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού να λάβουν στοχεύουσα θεραπεία με τα νέα αυτά μόρια ? Η στοχεύουσα θεραπεία χορηγείται μόνο στις ασθενείς εκείνες, οι οποίες έχουν συγκεκριμένα ανοσοϊστοχημικά χαρακτηριστικά στη βιοψία του όγκου τους.

24.Ποιός είναι ο σκοπός της ακτινοθεραπείας στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού ? Σκοπός της ακτινοθεραπείας στον καρκίνο του μαστού είναι να καταστρέψει τυχόν καρκινικά κύτταρα, τα οποία μπορεί να παρέμειναν μετά τη χειρουργική εξαίρεση του νεοπλάσματος και να μειώσει τον κίνδυνο ανάπτυξης εκ νέου του όγκου στο συγκεκριμένο σημείο έως και 70%.

25.Σε ποιόν γιατρό πρέπει να απευθυνθεί η ασθενής με καρκίνο του μαστού ? Ο Ογκολόγος- παθολόγος είναι εκείνος, που οφείλει να έχει τον έλεγχο της θεραπείας του καρκίνου του μαστού, αλλά και της μελλοντικής παρακολούθησης της πορείας της ασθενούς.

26.Τι ακολουθεί μετά το τέλος της θεραπείας ? Η ασθενής ακολουθεί πρόγραμμα τακτικού ελέγχου με απεικονιστικές και αιματολογικές εξετάσεις σε τακτά διαστήματα, τα οποία προσδιορίζει ο θεράπων ιατρός.

27.Μπορεί να γίνει αποκατάσταση της εξωτερικής εμφάνισης στη περιοχή της αφαίρεσης του μαστού μετά την μαστεκτομή και τη χημειοθεραπεία ? Μπορεί να γίνει σαφώς και μόνον μετά το πέρας της χημειοθεραπείας, με ειδικά προϊόντα που κυκλοφορούν στο εμπόριο και φέρουν προθέματα, πάντα από εξειδικευμένο χειρουργό.

28.Μπορεί να γίνει χειρουργική αποκατάσταση του μαστού μετά από τη μαστεκτομή ? Είναι εφικτή η χειρουργική αποκατάσταση, πάντα μετά από ορισμένο χρονικό διάστημα μετά το τέλος της θεραπείας και από εξειδικευμένο γιατρό.

29.Μπορεί η χειρουργική αποκατάσταση να προκαλέσει υποτροπή του καρκίνου του μαστού ? Τα δεδομένα, που ισχύουν μέχρι σήμερα δεν αποδεικνύουν κάτι τέτοιο.

30.Το πρόθεμα σιλικόνης επηρεάζει το αποτέλεσμα της μαστογραφίας που θα ακολουθήσει μετά από θεραπεία για καρκίνο μαστού ? Σε σπάνιες περιπτώσεις το πρόθεμα μπορεί να προκαλέσει συγκάλυψη της τοπικής υποτροπής της νόσου.

31.Μπορεί μια γυναίκα να μείνει έγκυος και να τεκνοποιήσει μετά από θεραπεία για καρκίνο μαστού ? Κάτι τέτοιο είναι εφικτό, πάντα όμως σε συνεννόηση και κάτω από τις οδηγίες και την παρακολούθηση του θεράποντος γιατρού.

32.Μπορεί να υπάρχουν προβλήματα γονιμότητας μετά τη θεραπεία για καρκίνο μαστού ? Η ασθενής μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα γονιμότητας, λόγω της χημειοθεραπείας. Ο θεράπων ιατρός μπορεί να την καθοδηγήσει πριν την έναρξη της χημειοθεραπείας, αλλά και μετά το πέρας αυτής.

33.Ποιές ασθενείς πρέπει να λάβουν ακτινοθεραπεία μετά το χειρουργείο ? Η ακτινοθεραπεία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι απαραίτητη σε ασθενείς, που έχουν υποβληθεί σε απλή ογκεκτομή, ενώ σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μαστεκτομή δεν είναι πάντοτε απαραίτητη. Εξαρτάται από συγκερκιμένους παράγοντες, όπως το μέγεθος του όγκου και πόσοι μασχαλιαίοι λεμφαδένες βρέθηκαν διηθημένοι από τη νόσο στη βιοψία του χειρουργείου.

1. Τι είναι το μεσοθηλίωμα; Το μεσοθηλίωμα είναι μια μορφή καρκίνου ο οποίος προέρχεται από κύτταρα του μεσοθηλίου (μια μεμβράνη που επικαλύπτει τα όργανα του σώματος και που στη θωρακική κοιλότητα ονομάζεται υπεζωκότας ενώ στην κοιλιά ονομάζεται περιτόναιο). Στην περίπτωση του μεσοθηλιώματος, τα κύτταρα αυτά χάνουν τις φυσιολογικές τους ιδιότητες και πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα, με αποτέλεσμα να επεκτείνονται και να καταστρέφουν τους γειτονικούς ιστούς και όργανα. Μπορούν επίσης σπανιότερα να δώσουν μεταστάσεις και να εξαπλωθούν σε άλλα σημεία του σώματος. Η πλειοψηφία των περιπτώσεων μεσοθηλιώματος προέρχεται από τον υπεζωκότα και ακολουθεί σε συχνότητα το περιτόναιο.

2. Πόσο συχνό είναι το μεσοθηλίωμα; Δεν είναι από τις συχνότερες μορφές καρκίνου, αν και τα τελευταία 20 χρόνια παρουσιάζει αύξηση σε συχνότητα. Στις Η.Π.Α. κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 2.000 νέες περιπτώσεις μεσοθηλιώματος ενώ στην Ελλάδα τα στατιστικά στοιχεία δεν είναι επαρκή. Οι άνδρες προσβάλλονται συχνότερα από τις γυναίκες. Επιπλέον η πιθανότητα προσβολής αυξάνεται με την ηλικία, ωστόσο πρακτικά μπορούν να νοσήσουν από μεσοθηλίωμα άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας.

3. Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη μεσοθηλιώματος; Κύριος παράγοντας κινδύνου είναι η έκθεση στον αμίαντο. Οι εργαζόμενοι σε περιβάλλον που υπάρχουν ίνες αμιάντου, παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα εμφάνισης μεσοθηλιώματος, ενώ στο 70 – 80% όλων των περιπτώσεων μεσοθηλιώματος υπάρχει επαγγελματική έκθεση σε ίνες αμιάντου. Ο αμίαντος είναι ένα ορυκτό που έχει χρησιμοποιηθεί παλαιότερα σε πολλά βιομηχανικά υλικά, κυρίως στις κατασκευές (τσιμέντο, ενισχυτικά υλικά, ελενίτ, τσιμεντόλιθοι, λαμαρίνες).

Η δομή του αμιάντου είναι τέτοια που μπορεί από το υλικό να αποκολληθούν ίνες πολύ μικρών διαστάσεων, αόρατες με γυμνό μάτι, που στη συνέχεια μπορεί κάποιος να τις εισπνεύσει, να περάσουν και να εγκλωβιστούν στο αναπνευστικό σύστημα ή να τις καταπιεί και να εγκλωβιστούν στο πεπτικό σύστημα. Έτσι εξηγείται και η εντόπιση του συντριπτικού ποσοστού μεσοθηλιωμάτων στο θώρακα και την κοιλιά. Έχει βρεθεί ότι η επαγγελματική έκθεση στον αμίαντο οδηγεί σε αυξημένη συχνότητα και άλλων μορφών καρκίνου, όπως του πνεύμονα, του λάρυγγα και των νεφρών, αλλά και χρόνιων παθήσεων των πνευμόνων, όπως η αμιάντωση ( μη καρκινωματώδης, χρόνια πνευμονοπάθεια). Το κάπνισμα από μόνο του ως παράγοντας κινδύνου δεν έχει βρεθεί να αυξάνει την συχνότητα εμφάνισης μεσοθηλιώματος, αλλά ο συνδυασμός καπνίσματος και επαγγελματικής έκθεσης στον αμίαντο αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου στην περιοχή του αναπνευστικού συστήματος γενικότερα.

4. Ποιοι κινδυνεύουν κυρίως για ανάπτυξη μεσοθηλιώματος; Όσοι εργάζονται σε περιβάλλον όπου ο αμίαντος επικρατεί ως υλικό. Εδώ χρειάζεται να κάνουμε μια μικρή ιστορική αναδρομή. Ο αμίαντος εξορύσσεται και χρησιμοποιείται εμπορικά από τα τέλη του 19ου αιώνα και η χρήση του εκτοξεύτηκε στη βιομηχανία κατά τη διάρκεια τού Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ως συνέπεια αυτών, μέχρι το 1945 εκατομμύρια εργάτες είχαν εκτεθεί σε σκόνη – άρα σε ίνες – αμιάντου. Επιπλέον η βλαπτική του επίδραση στον οργανισμό δεν ήταν τότε ακόμη γνωστή, με αποτέλεσμα να μη λαμβάνονται μέτρα ασφαλείας. Αργότερα βρέθηκε ότι οι εργαζόμενοι σε ορυχεία αμιάντου, σε εργοστάσια κατεργασίας, σε ναυπηγεία και στη βιομηχανία δομικών υλικών παρουσίαζαν πολύ αυξημένη επίπτωση μεσοηλιώματος. Έτσι τέθηκαν κάποια κατώτατα επιτρεπτά όρια ινών αμιάντου στον εισπνεόμενο αέρα στους χώρους εργασίας και θεσπίστηκαν μέτρα ατομικής προστασίας (μάσκες, γυαλιά, φόρμες κλπ ) για ελαχιστοποίηση του κινδύνου.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μεσοθηλιώματος παίζει όχι μόνο η βαρύτητα αλλά και η συχνότητα της έκθεσης. Με άλλα λόγια όσο πιο επιβαρυμένο είναι σε αμίαντο το εργασιακό περιβάλλον κα όσο περισσότερα χρόνια εργάζεται κανείς στο περιβάλλον αυτό, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης μεσοθηλιώματος.

5. Ποια είναι τα συμπτώματα του μεσοθηλιώματος; Τα συμπτώματα μπορεί να αργήσουν πολύ να εμφανιστούν, να περάσουν δηλαδή 30 ως 50 χρόνια από την έκθεση στον αμίαντο και μετά να εκδηλωθεί η νόσος. Συχνότερα η νόσος εκδηλώνεται με δύσπνοια και πόνο στο θώρακα, λόγω της συγκέντρωσης υγρού στη θωρακική κοιλότητα, το οποίο παράγεται από τον υπεζωκότα (δηλαδή τη μεμβράνη μεσοθηλίου που καλύπτει τα όργανα της θωρακικής κοιλότητας). Στο μεσοθηλίωμα που αναπτύσσεται στην κοιλιά (όπου η κοιλότητα ονομάζεται περιτοναϊκή και η μεμβράνη μεσοθηλίου που την καλύπτει, περιτόναιο) τα συμπτώματα είναι η απώλεια σωματικού βάρους, ο πόνος και το πρήξιμο λόγω της συσσώρευσης υγρού. Άλλα συμπτώματα είναι η απόφραξη του εντέρου (ειλεός), οι διαταραχές στην πήξη του αίματος, η αναιμία και ο πυρετός. Αν η νόσος επεκταθεί μπορεί να εμφανιστούν δυσκολία στην κατάποση, πρήξιμο στο λαιμό και στο πρόσωπο και γενικευμένος πόνος. Ωστόσο πρέπει να επισημάνουμε ότι τα ίδια ακριβώς συμπτώματα παρουσιάζονται και σε άλλες, λιγότερο σοβαρές παθήσεις, δεν είναι δηλαδή ειδικά συμπτώματα του μεσοθηλιώματος. Η τελική διάγνωση είναι ευθύνη του ιατρού.

6. Πώς γίνεται η διάγνωση του μεσοθηλιώματος; Επειδή ακριβώς τα συμπτώματα της νόσου δεν είναι ειδικά, συχνά η διάγνωση είναι δύσκολη. Αρχικά χρειάζεται ένα καλό ιατρικό ιστορικό όπου θα πρέπει να ερωτηθεί ο ασθενής για επαγγελματική έκθεση στον αμίαντο. Στη συνέχεια, απαραίτητη είναι η φυσική εξέταση και ακολουθεί η ακτινογραφία θώρακα και κοιλιάς, ενώ συχνά χρειάζεται να γίνουν δοκιμασίες πνευμονικής λειτουργίας, όπως η σπιρομέτρηση (διότι ο αμίαντος όπως αναφέραμε παραπάνω προκαλεί και χρόνια πνευμονοπάθεια εκτός από μεσοθηλίωμα). Επόμενο βήμα είναι η αξονική τομογραφία θώρακα και κοιλίας. Ωστόσο, ακόμη και αν ανακαλύψουμε παθολογικά ευρήματα που θέτουν την υποψία μεσοθηλιώματος με τις παραπάνω εξετάσεις, η οριστική διάγνωση γίνεται με βιοψία από την πάσχουσα περιοχή. Η βιοψία μπορεί να ληφθεί με πολλούς τρόπους, ενώ για την τελική διάγνωση χρειάζεται αρκετές φορές η συνεργασία ιατρών διαφορετικών ειδικοτήτων. Η κυτταρολογική εξέταση από τα ληφθέντα υλικά (για παράδειγμα από το παθολογικά συσσωρευμένο υγρό της θωρακικής ή της περιτοναϊκής κοιλότητας) είναι επίσης πολύ χρήσιμη γιατί μπορεί να αποκαλύψει την ύπαρξη καρκινικών κυττάρων μέσα στο υγρό.

Μετά τη διάγνωση, ο ιατρός πρέπει να διαπιστώσει το στάδιο (με άλλα λόγια την έκταση) της νόσου. Η γνώση του σταδίου είναι απαραίτητη, διότι βοηθά στο σωστό σχεδιασμό της θεραπείας. Το μεσοθηλίωμα διαχωρίζεται σε εντοπισμένο, αν δεν επεκτείνεται πέρα από τη μεμβράνη από την οποία προέρχεται (υπεζωκότας η περιτόναιο για παράδειγμα) και σε εκτεταμένο αν επεκτείνεται και σε άλλα σημεία του σώματος, όπως οι πνεύμονες, οι λεμφαδένες, το θωρακικό τοίχωμα ή τα όργανα της κοιλιάς.

7. Με ποιόν τρόπο εξαπλώνεται το μεσοθηλίωμα; Με τρεις διαφορετικούς τρόπους. Πρώτον, μεγαλώνοντας ο όγκος, σταδιακά εξαπλώνεται στους γειτονικούς ιστούς (επέκταση κατά συνέχεια ιστού). Έτσι, το μεσοθηλίωμα του υπεζωκότα εξαπλώνεται μεγαλώνοντας σταδιακά στους πνεύμονες, το θωρακικό τοίχωμα και το διάφραγμα (το μυ που χωρίζει την κοιλότητα του θώρακα από την κοιλιά και χρησιμοποιείται στην αναπνοή). Δεύτερον, μέσω του λεμφικού συστήματος, το οποίο διοχετεύει φυσιολογικά ένα υγρό, τη λέμφο, προς τους λεμφαδένες. Αν βρεθεί προσβεβλημένος από μεσοθηλίωμα λεμφαδένας μακριά από την περιοχή του όγκου, σημαίνει ότι καρκινικά κύτταρα έχουν φτάσει ως εκεί μέσω της λέμφου, άρα μέσω του λεμφικού συστήματος. Τρίτον, μέσω των αιμοφόρων αγγείων ( με την κυκλοφορία δηλαδή του αίματος). Με τον τρόπο αυτό καρκινικά κύτταρα μπορούν να εξαπλωθούν σε οποιοδήποτε σημείο και όργανο του σώματος. Συχνότερα πάντως, προσβάλλονται τα όργανα που είναι πιο κοντά στον πρωτοπαθή, τον αρχικό όγκο, όπως ο άλλος πνεύμονας, το συκώτι, οι νεφροί και τα επινεφρίδια.

8. Πώς θεραπεύεται το μεσοθηλίωμα;

Η θεραπεία του μεσοθηλιώματος εξαρτάται από την εντόπιση, το στάδιο της νόσου, την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς. Στις θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνονται το χειρουργείο, η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία, ενώ δεν αποκλείεται και ο συνδυασμός αυτών.

Η χειρουργική θεραπεία αποσκοπεί στην αφαίρεση του όγκου μαζί με τμήμα του υγιούς μεσοθηλίου (υπεζωκότα ή περιτοναίου) αλλά συχνά και του προσβεβλημένου πνεύμονα ( πνευμονεκτομή ) αν πρόκειται για μεσοθηλίωμα του υπεζωκότα, ή ακόμη και μέρους του διαφράγματος. Πρόκειται δηλαδή για μια σοβαρότατη χειρουργική επέμβαση, που χρειάζεται εξειδικευμένο χειρουργό και πρέπει να αποφασίζεται επιλεκτικά και σε σαφώς περιορισμένη νόσο, πάντα σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία ή και ακτινοθεραπεία.

Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί ακτινοβολία υψηλής ενέργειας με σκοπό να σκοτώσει τα καρκινικά κύτταρα και να συρρικνώσει τον όγκο. Επιδρά στην περιοχή που εφαρμόζεται και όχι σε απομακρυσμένες μεταστάσεις. Συνήθως χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τη χειρουργική θεραπεία ή και τη χημειοθεραπεία.

Η χημειοθεραπεία αναφέρεται στη χρήση αντικαρκινικών φαρμάκων που επιδρούν στα καρκινικά κύτταρα του όγκου αλλά και στις απομακρυσμένες μεταστάσεις. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία του μεοθηλιώματος στη συντριπτική τους πλειονότητα χορηγούνται ενδοφλεβίως. Γίνονται μελέτες και για την αποτελεσματικότητα της χορήγησης αντικαρκινικών φαρμάκων απευθείας μέσα στην πάσχουσα κοιλότητα του σώματος (θώρακας ή κοιλιά).

Επιπλέον ως ανακουφιστικό μέσο σε περιπτώσεις μεσοθηλιώματος με συλλογή υγρού, χρησιμοποιείται η παρακέντηση του θώρακα και η τοποθέτηση θωρακικού σωλήνα παροχέτευσης του υγρού. Παρακέντηση μπορεί να γίνει και στην περιτοναϊκή κοιλότητα.

9. Είναι το μεσοθηλίωμα ιάσιμη νόσος; Προς ο παρόν όχι. Αποτελεί μια μορφή καρκίνου με επιθετική συμπεριφορά και παρουσιάζει δυσκολίες στη θεραπεία του. Ωστόσο υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών που έζησαν για αρκετά χρόνια και με σχετικά λίγα συμπτώματα. Ακόμα όμως και αν δεν είναι ιάσιμη νόσος, οι θεραπευτικές επιλογές που υπάρχουν είναι αρκετές και αποσκοπούν στο να περιορίσουν την έκταση της νόσου, να ανακουφίσουν τον ασθενή από δυσάρεστα συμπτώματα και να καθυστερήσουν την εξέλιξη, άρα και την επέκταση, σε άλλα όργανα και ιστούς. Η σωστή θεραπεία μπορεί όχι μόνο να παρατείνει την επιβίωση του ασθενή, αλλά και να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του.

1. Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του νεφρού; Το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα ή αδενοκαρκίνωμα αποτελεί το 3% των κακοήθων νεοπλασμάτων που εμφανίζονται στον ενήλικα άτομα. Είναι ο συχνότερος νεφρικός όγκος σε ποσοστό που φτάνει και το 85%. Οι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του νεφρού εμφανίζονται στην πέμπτη και έκτη δεκαετία της ζωής. Αν και έχουν περιγραφεί περιπτώσεις σε μικρότερες ηλικίες η νόσος εμφανίζεται σπάνια σε ηλικία μικρότερη των 40 ετών.

2. Ποιά παράγοντες σχετίζονται με την εμφάνιση του καρκίνου του νεφρού; Ο κυριότερος παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του νεφρού είναι το κάπνισμα. Φαίνεται από μελέτες ο κίνδυνος αυτός να είναι μεγαλύτερος όσο αυξάνεται ο αριθμός των τσιγάρων που καταναλώνει ένας καπνιστής αλλά και με τα χρόνια που καπνίζει. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι η παχυσαρκία, η νεφρολιθίαση, η κατάχρηση καφέ, λίπους, ζάχαρης ή και φαρμάκων, όπως τα αντιυπερτασικά και τα αντιφλεγμονώδη. Αυξημένη είναι επίσης η συχνότητα με την οποία εμφανίζεται στους αιμοκαθαιρόμενους και σε οικογένειες που έχουν περιστατικά με καρκίνο του νεφρού, στα οποία έχει εντοπιστεί κληρονομικός παράγοντας.

3. Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του νεφρού; Ο καρκίνος του νεφρού μπορεί να είναι αθόρυβος ή να εμφανιστεί με ποικιλία συμπτωμάτων. Τα τελευταία χρόνια όλο και συχνότερα ανακαλύπτονται τυχαία περιπτώσεις καρκίνου του νεφρού, λόγω της ευρείας χρήσης των υπερήχων και της αξονικής και μαγνητικής τομογραφίας.Το 25-40% των όγκων ανευρίσκονται τυχαία. Αρκετά συχνά σε ποσοστό 40-60% διαπιστώνεται αίμα στα ούρα είτε από τον ίδιο τον ασθενή που βλέπει κόκκινα τα ούρα του ή μετά από εξέταση ούρων. Πόνος στην οσφύ ή μάζα που ψηλαφάται στην ίδια περιοχή ή στην κοιλιά παρατηρούνται μόνο στο 10-15% των περιπτώσεων. Στο1/3 των περιπτώσεων ως πρώτη εκδήλωση είναι συμπτώματα, όπως η δύσπνοια, ο βήχας, η απώλεια βάρους και πόνοι στα οστά και εμφανίζονται όταν η νόσος έχει δώσει μεταστάσεις.

4. Ποιες απεικονιστικές εξετάσεις βοηθάνε στη διάγνωση και στην έκταση της νόσου; Το υπερηχογράφημα είναι η πιο απλή και οικονομική εξέταση με την οποία μπορεί να διαπιστωθεί κάποιο παθολογικό εύρημα στα νεφρά. Πιο ειδικές εξετάσεις οι οποίες δίνουν περισσότερες πληροφορίες για όγκο που εντοπίζεται στα νεφρά είναι η αξονική και η μαγνητική τομογραφία με τη χρήση σκιαγραφικών ουσιών. Οι εξετάσεις αυτές χρησιμοποιούνται επίσης για να ελεγχθούν και άλλα όργανα στο θώρακα (π.χ πνεύμονες) και στην κοιλιά (π.χ ήπαρ, επινεφρίδια) στα οποία μπορεί να έχει προχωρήσει η νόσος. Το σπινθηρογράφημα των οστών αποτελεί την εξέταση με την οποία ελέγχεται αν η νόσος έχει προχωρήσει στα οστά, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που ο ασθενής με καρκίνο του νεφρού αναφέρει πόνο σε αυτά.

5. Πως επιβεβαιώνεται η διάγνωση του καρκίνου του νεφρού; Η διάγνωση του καρκίνου του νεφρού επιβεβαιώνεται με την βιοψία της ύποπτης βλάβης που έχει βρεθεί από τις εξετάσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω. Ανάλογα με την επέκταση της νόσου η βιοψία πραγματοποιείται είτε με χειρουργείο (ριζική ή μερική νεφρεκτομή) σε περίπτωση μη προχωρημένης νόσου ή με παρακέντηση της βλάβης με τη βοήθεια αξονικής τομογραφίας σε περίπτωση προχωρημένης νόσου.

6. Ποιά είναι η θεραπεία του καρκίνου του νεφρού; Στην περίπτωση που ο καρκίνος εντοπίζεται μόνο στο νεφρό, το χειρουργείο είναι η πιο αποτελεσματική και πλέον χρησιμοποιούμενη θεραπεία η οποία προσφέρει τη δυνατότητα ίασης. Η χειρουργική επέμβαση ονομάζεται ριζική νεφρεκτομή και συνήθως αφαιρείται όχι μόνο ο καρκίνος αλλά και το υπόλοιπο νεφρό. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις (ο ασθενής έχει έναν μόνο νεφρό ή νεφρική ανεπάρκεια ή γνωστή κληρονομικότητα ή έχει όγκους και στα δυο νεφρά) και ανάλογα με το μέγεθος και την εντόπιση του όγκου, μπορεί ο χειρουργός να προτείνει χειρουργική επέμβαση στην οποία αφαιρείται μόνο ο όγκος και διατηρείται το υπόλοιπο όργανο και η οποία ονομάζεται μερική νεφρεκτομή. Υπάρχουν και άλλες επεμβατικές μέθοδοι, πέραν του χειρουργείου, που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία εντοπισμενης νόσου καρκίνου του νεφρού. Πρόκειται για τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (διαδερμική ή λαπαροσκοπική κρυο- ή θερμοθεραπεία). Με τη χρήση ειδικών εργαλείων τα οποία τοποθετούνται στον όγκο μέσα από μικρές τομές του σώματος, καταστρέφεται ο όγκος με την εφαρμογή υψηλών ή χαμηλών θερμοκρασιών. Μειονέκτημά τους είναι η δυσκολία να βρεθούν τα όρια του όγκου κατά τη διάρκεια της θεραπείας καθώς και η παρακολούθηση των ασθενών μετά το χειρουργείο.

7. Τι είναι οι στοχευμένες βιολογικές θεραπείες και ποια η εφαρμογή τους στον καρκίνο του νεφρού; Πρόκειται για την επανάσταση στην αντιμετώπιση αρκετών κακοηθειών σε προχωρημένο-ανεγχείρητο στάδιο. Είναι αποτέλεσμα της γνώσης της γενετικής και μοριακής βάσης του καρκίνου. Έχουν το πλεονέκτημα συγκριτικά με την κλασική χημειοθεραπεία, ότι στοχεύουν μόνο τα καρκινικά κύτταρα και ειδικότερα βιολογικά μόρια του καρκίνου, αφήνοντας ανεπηρέαστα τα φυσιολογικά κύτταρα του οργανισμού. Οι βιολογικές θεραπείες αποτελούν σήμερα την κυρίαρχη και ενδεδειγμένη θεραπεία για την αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου του νεφρού.

Τι είναι ο οισοφάγος; Ο οισοφάγος είναι ένα σωληνοειδές όργανο, που ενώνει το στόμα με το στομάχι μας, από το οποίο μεταφέρεται το φαγητό και τα υγρά που καταναλώνουμε. Αποτελείται από βλεννογόνο και λείους μύες, και έχει μήκος περίπου 30 εκατοστά.

Τι είναι ο καρκίνος του οισοφάγου; Είναι ο καρκίνος που αναπτύσσεται σε κάποιο σημείο του οισοφάγου και είναι δύο τύπων ανάλογα με το ύψος του οισοφάγου που βρίσκεται, το αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου και το καρκίνωμα από πλακώδη κύτταρα (επιθηλιακό). • Το αδενοκαρκίνωμα ανευρίσκεται συνήθως στο κατώτερο τριτημόριο του οισοφάγου και συμπεριφέρεται όπως ο καρκίνος του στομάχου, γι’αυτό και η διάγνωση, η σταδιοποίηση και η θεραπεία του είναι ίδια με αυτή του καρκίνου του στομάχου. Το αδενοκαρκίνωμα σχετίζεται με τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και τον οισοφάγο τύπου Barrett’s. Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία προκαλεί βλάβες στον οισοφάγο. Το γαστρικό περιεχόμενο είναι τοξικό για τον οισοφάγο και μετατρέπει το πλακώδες επιθήλιο σε αδενοειδές. Τα κύτταρα αυτά μπορούν, εάν δεν αντιμετωπισθεί η παλινδρόμηση να προκαλέσουν αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου. Το αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου παρουσιάζει παγκοσμίως μια δραματική αύξηση. Η αύξηση των περιστατικών αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου έχει σχέση με το σύγχρονο τρόπο ζωής και διατροφής και τη μάστιγα της παχυσαρκίας. • Το καρκίνωμα από πλακώδη κύτταρα σχετίζεται με το κάπνισμα και την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, και ανευρίσκεται συνήθως στα ανώτερα δύο τριτημόρια του οργάνου. Είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος στις αναπτυσσόμενες, Ασιατικές και Ανατολικές χώρες. Ποιοι είναι οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του οισοφάγου; • Άρρεν φύλο • Ηλικία (>65 ετών) • Κάπνισμα • Αλκοόλ • Παχυσαρκία • Κακή διατροφή, ιδιαίτερα η διατροφή που είναι φτωχή σε φρούτα και λαχανικά και η έλλειψη βιταμινών • Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και ο οισοφάγος τύπου Barrett’s • Λοίμωξη από ιο ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) • Ιστορικό αχαλασίας οισοφάγου και συνδρόμου Plummer-Vinson (δυσφαγία-οισοφαγικός δακτύλιος-σιδηροπενική αναιμία)

Σημεία και συμπτώματα Ο καρκίνος οισοφάγου είναι πιθανό να μην προκαλεί σημεία ή συμπτώματα παρά μόνο σε προχωρημένο στάδιο. Τα συχνότερα σημεία και συμπτώματα είναι τα εξής: • Δυσφαγία (δυσκολία κατάποσης) σε στερεά αρχικά αλλά ίσως και σε υγρά • Οδυνοφαγία (πόνος στην κατάποση) • Απώλεια βάρους • Ανορεξία • Καταβολή • Πόνος στο θώρακα (με αντανάκλαση μπροστά ή πίσω) • Λοίμωξη αναπνευστικού (από εισρόφηση) • Βράγχος φωνής • Λεμφαδενοπάθεια Με ποιες εξετάσεις διαγιγνώσκεται ο καρκίνος του οισοφάγου; Το ιστορικό και η κλινική εξέταση από το γιατρό είναι τα βασικά και απαραίτητα για την απόφαση διενέργειας περαιτέρω εξετάσεων. Σε περίπτωση που ο γιατρός υποψιάζεται σοβαρή πάθηση στον οισοφάγο μπορεί να ζητήσει τη διενέργεια των ακολούθων εξετάσεων: • Οισοφαγογαστροσκόπηση και βιοψία κατά τη διάρκεια της ενδοσκόπησης • Βαριούχο γεύμα με ακτινογραφίες του οισοφάγου και του άνω πεπτικού συστήματος που επιτρέπει την ανάδειξη ανωμαλιών στον οισοφάγο και στο στομάχι • Ακτινογραφία θώρακα • Αξονική τομογραφία (CT scan) • Μαγνητική τομογραφία (MRI) • Ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (EUS) που μπορεί να δείξει το ακριβές βάθος του όγκου • Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET scan) • Εξετάσεις αίματος

Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος του οισοφάγου; Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το στάδιο του νοσήματος, από τον τύπο (αδενοκαρκίνωμα ή πλακώδες) και από την θέση του όγκου. Η σταδιοποίηση ακολουθεί τις αρχές του ΤΝΜ (Tumour-Node-Metastasis) συστήματος, το οποίο περιγράφει το μέγεθος και την έκταση της πρωτοπαθούς εστίας, πιθανή προσβολή λεμφαδένων καθώς και την ύπαρξη ή μη απομακρυσμένων μεταστάσεων. Αναλόγως των ανωτέρω ο καρκίνος του οισοφάγου διακρίνεται σε τέσσερα στάδια, από Ι έως IV. Ασθενείς με στάδιο Ι, έχουν όγκο πολύ περιορισμένο και επιφανειακό, ασθενείς σταδίου ΙΙ και ΙΙΙ έχουν όγκο που διηθεί το τοίχωμα του οργάνου ή τους λεμφαδένες αντίστοιχα, ενώ ασθενείς σταδίου IV έχουν όγκο με απομακρυσμένες μεταστάσεις. • Ασθενείς με καρκίνωμα από πλακώδη κύτταρα, στα ανώτερα 2/3 του οισοφάγου, σταδίου ΙΙ και ΙΙΙ χρήζουν ριζικής θεραπείας με συνδυασμό χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας. Ασθενείς σταδίου IV πρέπει να θεραπεύονται με χημειοθεραπεία, αφήνοντας την ακτινοθεραπεία μόνο για περιπτώσεις ελέγχου επίμονων συμπτωμάτων, κυρίως πόνου, σημαντικής δυσφαγίας ή αιμορραγίας. Όσον αφορά τους ασθενείς σταδίου Ι, οι επιλογές βρίσκονται μεταξύ χειρουργικής εξαίρεσης (οισοφαγεκτομή) ή ενδοσκοπικής τοπικά αφαίρεσης. Αυτό εξατομικεύεται αναλόγως του μεγέθους και της έκτασης του όγκου καθώς και της φυσικής κατάστασης του ασθενούς.

• Η θεραπεία του αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου, στο κατώτερο τριτημόριο, είναι ίδια με τον καρκίνο του στομάχου. Δηλαδή, η χειρουργική επέμβαση είναι η ενδεδειγμένη θεραπεία για την αντιμετώπιση του πρώιμου καρκίνου (στάδιο Ι), με τη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία να μπορούν να βοηθήσουν συμπληρωματικά μετά το χειρουργείο, σε επιλεγμένες μόνο περιπτώσεις. Στις περιπτώσεις που ο καρκίνος έχει εισβάλλει στο τοίχωμα του οισοφάγου (στάδιο ΙΙ) ή τους τοπικούς λεμφαδένες (στάδιο ΙΙΙ), περιεγχειρητική χημειοθεραπεία έχει βρεθεί να βελτιώνει τα αποτελέσματα του χειρουργείου. Εάν η χειρουργική επέμβαση δεν μπορεί να προσφέρει ίαση και ο καρκίνος είναι προχωρημένος, η ανακουφιστική χημειοθεραπεία μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα, την ποιότητα ζωής και να επιμηκύνει την επιβίωση.

Πως ελέγχουμε τα αποτελέσματα της θεραπείας; Μερικές εβδομάδες μετά την χειρουργική εξαίρεση του καρκίνου ή την ριζική χημειο-ακτινοθεραπεία, ο ιατρός θα σας ζητήσει να κάνετε νέες εξετάσεις αίματος και αξονική τομογραφία ώστε να βεβαιωθεί η επιτυχής αφαίρεση του καρκίνου. Εάν υποβάλλεστε σε χημειοθεραπεία για προχωρημένο καρκίνο τότε κάθε 2 με 3 μήνες, θα υποβάλλεστε σε αξονικές τομογραφίες για έλεγχο της ανταπόκρισης στην θεραπεία.

Τι κάνω μετά το τέλος των θεραπειών; Οι ασθενείς με καρκίνο του οισοφάγου θα πρέπει να βρίσκονται υπό τακτική παρακολούθηση μετά το τέλος της θεραπείας τους για εξέταση και έλεγχο των απαιτούμενων εξετάσεων αίματος και των αξονικών τομογραφιών όταν αυτές ζητούνται. Στην περίπτωση ριζικής θεραπείας, η παρακολούθηση θα διαρκεί για τουλάχιστον 5 χρόνια, αρχικά κάθε λίγους (3-6) μήνες και σταδιακά σε πιο αραιά διαστήματα.

Μπορεί να επανέλθει ο καρκίνος; Αυτή είναι μια πιθανότητα κυρίως για τους καρκίνους όπου ήταν τοπικά προχωρημένοι ή είχαν προσβάλλει τοπικά τους λεμφαδένες. Αυτός ο λόγος καθιστά την τακτική και στενή παρακολούθηση από τους θεράποντες ιατρούς επιτακτική.

Ποια είναι η πρόγνωση του καρκίνου του οισοφάγου; Αυτή εξαρτάται από το στάδιο της νόσου. Επίσης, η πρόγνωση αναφέρεται στον μέσο όρο των ασθενών και μπορεί να μην ισχύει για κάποιο συγκεκριμένο ασθενή. Γενικά ο καρκίνος αυτός είναι επιθετικός αλλά όταν ο όγκος είναι περιορισμένος και επιφανειακός (στάδιο Ι) τότε η πιθανότητα 5ους επιβίωσης, δηλαδή ίασης, υπερβαίνει το 50%, ενώ στο στάδιο ΙΙ κυμαίνεται μεταξύ 30-40% και στο στάδιο ΙΙΙ περίπου

Πως εμφανίζεται συνήθως ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως ; Συνήθως το πρώτο σύμπτωμα που αντιλαμβάνεται ο ασθενής είναι αίμα στα ούρα του, χωρίς όμως να έχει πόνο. Μπορεί επίσης να έχει συχνουρία ή αίσθημα άμεσης ανάγκης για ούρηση. Λιγότερο συχνά και όταν συνήθως η νόσος έχει προχωρήσει μπορεί ο ασθενής να νιώσει πόνο στην πλάτη, στην κοιλιά, να χάνει βάρος και να έχει ανορεξία. Η ύπαρξη των συμπτωμάτων αυτών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος, αλλά χρειάζεται ο ασθενής να απευθυνθεί στο γιατρό του έγκαιρα.

Ποιοι τύποι καρκίνου της ουροδόχου κύστεως υπάρχουν ; Α) Εντοπισμένος, δηλαδή βρίσκεται μέσα στην ουροδόχο κύστη. Aνάλογα με το βάθος που αναπτύσσεται στο τοίχωμα της κύστεως, ο καρκίνος διακρίνεται στον μη-διηθητικό (εξαπλώνεται επιφανειακά) και στον διηθητικό (εξαπλώνεται στα βαθύτερα στρώματα του τοιχώματος της κύστης). Κατά τη διάγνωση περίπου 75-85% των ασθενών εμφανίζουν τον μη-διηθητικό, ενώ οι υπόλοιποι εμφανίζουν τον διηθητικό. Ο μη-διηθητικός σε σύγκριση με τον διηθητικό καρκίνο έχει καλύτερη πρόγνωση, είναι λιγότερο επιθετικός ενω η θεραπεία τους είναι διαφορετική. Β) Τοπικά εκτεταμένος. Ο όγκος έχει εξαπλωθεί και έξω από την κύστη σε γειτονικά όργανα, όπως στο έντερο, στον προστάτη στους άνδρες, στην μήτρα στις γυναίκες. Γ) Μεταστατικός. Ο όγκος έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα από την ουροδόχο κύστη όργανα, όπως οι πνεύμονες, το ήπαρ(συκώτι), τα οστά.

Σε ποιές ηλικίες εμφανίζεται συνήθως ο καρκίνος της κύστεως ; Συνήθως εμφανίζεται σε ηλικία > 60 ετών, μπορεί ωστόσο να συμβεί και σε νεαρότερες ηλικίες.

Ποια είναι η συχνότητα εμφάνισης στα δύο φύλα; Στους άνδρες ο καρκίνος της κύστεως εμφανίζεται 3 φορές συχνότερα σε σχέση με τις γυναίκες.

Γιατί πρέπει να ζητήσει χωρίς καθυστέρηση συμβουλή από γιατρό κάποιος που αντιλαμβάνεται ότι έχει αίμα στα ούρα ; Όσο πιο γρήγορα γίνεται η διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως η αντιμετώπιση του είναι ευκολότερη και τα αποτελέσματα της θεραπείας καλύτερα. Η γρηγορότερη διάγνωση έχει σχέση με καρκίνο στα αρχικά στάδια. Αντίθετα η καθυστέρηση στη διάγνωση έχει σχέση με καρκίνο σε πιο προχωρημένα στάδια με αποτέλεσμα η θεραπεία να γίνεται πιο δύσκολη, ώστε να χρειάζεται ακόμη και αφαίρεση της κύστης.

Σε περίπτωση που το αίμα στα ούρα περάσει μόνο του, πρέπει πάλι να ζητήσω συμβουλή γιατρού; Συχνά τα ούρα καθαρίζουν μόνα τους, πίνοντας αρκετά υγρά. Δεν πρέπει όμως ο ασθενής να θεωρήσει το κόκκινο χρώμα των ούρων του τυχαίο και να αμελήσει να ενημερώσει το γιατρό του, γιατί η καθυστέρηση στη διάγνωση δίνει χρόνο στον καρκίνο να προχωρήσει.

Ποιοι παράγοντες συνδέονται με την ανάπτυξη του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως; Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου που ευνοεί την ανάπτυξη του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως είναι το κάπνισμα. Οι καπνιστές έχουν περίπου διπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου κύστεως σε σχέση με τους μη καπνιστές. Επίσης έχει βρεθεί συσχέτιση με ορισμένα επαγγέλματα στα οποία χρησιμοποιούνται χημικές ουσίες οι οποίες θεωρούνται καρκινογόνες για την κύστη. Εργαζόμενοι σε βιομηχανίες χημικών, χρωμάτων, πίσσας, ελαστικών, πετρελαιοειδών, υφασμάτων και δερμάτων έχουν πιο αυξημένο κίνδυνο. Η χρόνια φλεγμονή της κύστεως (από πέτρες, ουρολοιμώξεις) αυξάνει τις πιθανότητες για καρκίνο της κύστεως. Η χημειοθεραπεία με το φάρμακο κυκλοφωσφαμίδη, όταν δεν δίνεται μαζί και το προστατευτικό φάρμακο της κύστεως ουρομιτεξάνη, μπορεί επίσης να συσχετιστεί με την εμφάνιση αυτού του τύπου καρκίνου.

Πως μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως; Η πρόληψη του καρκίνου της κύστεως μπορεί να γίνει με : ➢ Διακοπή του καπνίσματος ➢ Προστασία των εργαζομένων που εργάζονται σε βιομηχανίες στις οποίες χρησιμοποιούνται χημικές ουσίες οι οποίες θεωρούνται καρκινογόνες για την κύστη. ➢ Να πίνουμε πολλά υγρά και να μην αναβάλουμε την ούρησή μας, ώστε να αδειάζουμε και να ξεπλένουμε την κύστη μας από βλαβερές ουσίες. ➢ Θεραπεία των χρόνιων φλεγμονών της κύστης.

Ποιές εξετάσεις βοηθάνε στη διάγνωση; Σε περίπτωση που ο γιατρός σας αφασίσει να ξεκινήσει έλεγχο για την προέλευση των συμπτωμάτων, εκτός από την κλινική εξέταση οι ακόλουθες εξετάσεις είναι βοηθητικές για μια ασφαλή διάγνωση: ➢ Εξετάσεις ούρων, για την ανίχνευση αίματος ή και καρκινικών κυττάρων. ➢ Υπερηχογράφημα ουροδόχου κύστεως, ώστε να διαπιστωθεί έαν υπάρχει παθολογικό μόρφωμα μέσα σε αυτή. ➢ Κυστεοσκόπηση, με την οποία ο γιατρός θα χρησιμοποιήσει ένα λεπτό εργαλείο με κάμερα που θα το τοποθετήσει μέσα στην κύστη για να την ελέγχξει άμεσα. Η εξέταση αυτή μπορεί να γίνει με τοπική αναισθησία. Εάν οι εξετάσεις αυτές δεν είναι διαφωτιστικές τότε ο γιατρός μπορεί να ζητήσει πιο ειδικές εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία ή και τυχαίες βιοψίες από το εσωτερικό της κύστεως.

Πως επιβεβαιώνεται η διάγνωση ; Η διάγνωση επιβεβαιώνεται μόνο με τη βιοψία του όγκου. Η βιοψία πραγματοποιείται με τη βοήθεια ειδικού εργαλείου που τοποθετείται μέσα στην ουροδόχο κύστη από την ουρήθρα. Γίνεται πάντοτε με αναισθησία (περιοχική ή γενική). Ο ασθενής νοσηλεύεται συνήθως μια με δύο ημέρες στο νοσοκομείο.

Ποια είναι η θεραπεία του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως; Εξαρτάται από το αν ο όγκος εντοπίζεται μέσα στην ουροδόχο κύστη ή έχει εξαπλώθει έξω από αυτή ή έχει δώσει μεταστάσεις. Σε περίπτωση που βρίσκεται περιορισμένος μέσα στην κύστη εξαρτάται και πάλι η θεραπεία από τον τύπο, έαν δηλαδή είναι μη-διηθητικός (εξαπλώνεται επιφανειακά) ή διηθητικός (εξαπλώνεται σε βάθος). Στην περίπτωση του μη διηθητικού καρκίνου η θεραπεία του βασίζεται σε αφαίρεση μόνο του όγκου με εργαλείο που μπαίνει στην κύστη από την ουρήθρα (διουρηθρική εκτομή). Στην περίπτωση του διηθητικού καρκίνου η ενδεικνυόμενη θεραπεία είναι η αφαίρεση της ουροδόχου κύστεως και του όγκου (ριζική κυστεκτομή). Σε περιπτώσεις που ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί και έξω από την ουροδόχο κύστη σε γειτονικά όργανα ή έχει δώσει μεταστάσεις χρησιμοποιούται ως θεραπείες η ακτινοθεραπεία και η χημειοθεραπεία.

Έχει νόημα η χημειοθεραπεία πριν το χειρουργείο στον διηθητικό καρκίνο της ουροδόχου κύστεως ; Μελέτες έχουν αποδείξει ότι η προεγχειρητική χημειοθεραπεία η οποία περιλαμβάνει το φάρμακο πλατίνα βελτιώνει την πρόγνωση των ασθενών οι οποίοι έχουν διηθητικό όγκο που μπορεί να χειρουργηθεί. Επίσης αυξάνει τις πιθανότητες το χειρουργία να μην περιλαμβάνει την ολική αφαίρεση της κύστης.

Πως γίνεται η παρακολούθηση των ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστεως μετά από χειρουργείο ; Όταν δεν αφαιρείται η κύστη η παρακολούθηση του ασθενούς γίνεται με κυστεοσκόπηση δηλαδή με κάμερα ελέγχεται το εσωτερικό της κύστης συνήθως κάθε 3 ή 6 ή 12 μήνες. Επίσης μπορεί να παρακολουθείται με εξετάσεις ούρων η με υπερηχογράφημα της κύστεως. Όταν αφαιρείται η κύστη ο καρκίνος είναι πιο επιθετικός και υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος να προχωρήσει και σε άλλα όργανα. Η παρακολούθηση σε αυτή την περίπτωση γίνεται με εξετάσεις ούρων και με αξονική τομογραφία της κοιλιάς ή και του θώρακα.

Τι είναι το πάγκρεας και ποια είναι η λειτουργία του; Το πάγκρεας αποτελεί έναν μεγάλο αδένα του ανθρώπινου οργανισμού. Η λειτουργία του είναι να παράγει ένζυμα που εκκρίνονται α) στο δωδεκαδάκτυλο μετά τα γεύματα και βοηθούν στην πέψη και απορρόφηση των τροφών από το έντερο (εξωκρινής μοίρα παγκρέατος) και β) στο αίμα (π.χ. ινσουλίνη) και βοηθούν στην απορρόφηση, αποθήκευση και μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών (ενδοκρινής μοίρα παγκρέατος).

Που βρίσκεται το πάγκρεας; Βρίσκεται στο πάνω μέρος της κοιλιάς και βαθιά, πίσω από το στομάχι, το έντερο, το σπλήνα και το ήπαρ και μπροστά από τη σπονδυλική στήλη. Έχει βάρος περίπου 100 γραμμάρια και μήκος 15 εκατοστά.

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του παγκρέατος; Ο καρκίνος του παγκρέατος αποτελεί το δέκατο συχνότερο καρκίνο στους άντρες και στις γυναίκες παγκοσμίως (περίπου 3% όλων των καρκίνων). Εμφανίζεται συχνότερα μετά τα πενήντα έτη και αυξάνει η συχνότητα του όσο αυξάνει η ηλικία με ελαφρώς μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης στους άντρες.

Ποια είναι τα συμπτώματα που μπορεί να παρουσιαστούν σε ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος; Σε αρχικά στάδια της νόσου ο ασθενής συχνά δεν παρουσιάζει κάποιο σύμπτωμα. Και αργότερα όμως στην πορεία της νόσου τα συμπτώματα είναι μη ειδικά, δηλαδή μπορεί να εμφανιστούν σε πολλές διαφορετικές παθήσεις και σε ένα μικρό ποσοστό μόνο οφείλονται στον καρκίνο του παγκρέατος. Τα συχνότερα συμπτώματα είναι: ➢ Πόνος στην κοιλιά και συχνά και πόνος στη μέση (εξαιτίας της θέσης του παγκρέατος) ➢ Σταδιακά εμφανιζόμενος ανώδυνος ίκτερος (κίτρινο χρώμα δέρματος και ματιών (στο φυσιολογικά λευκό τμήμα του ματιού), και μερικές φορές σκούρου χρώματος ούρα και άχρωμα κόπρανα) ➢ Απώλεια σωματικού βάρους (εξαιτίας της κακής απορρόφησης θρεπτικών συστατικών από το έντερο) ➢ Αδυναμία-καταβολή ➢ Διάρροια ➢ Ναυτία-έμετοι ➢ Εκδηλώσεις κατάθλιψης που μπορούν να παρουσιαστούν αρκετούς μήνες πριν τη διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος ➢ Συμπτώματα συμβατά με σακχαρώδη διαβήτη

Ποια είναι τα αίτια του καρκίνου του παγκρέατος; Τα αίτια του καρκίνου του παγκρέατος δεν είναι γνωστά, υπάρχουν όμως κάποιοι παράγοντες που ενδεχομένως αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισής του (οι λεγόμενοι προδιαθεσικοί παράγοντες). Τέτοιοι παράγοντες είναι το κάπνισμα, η διατροφή που είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ και καφεΐνης, ο σακχαρώδης διαβήτης, η χολολιθίαση, η κληρονομικότητα και πιο σπάνια η χρόνια παγκρεατίτιδα. Τα άτομα που έχουν κάποιον ή κάποιους από τους προδιαθεσικούς παράγοντες δε σημαίνει ότι θα εμφανίσουν καρκίνο του παγκρέατος, ενώ επίσης μπορεί να νοσήσουν και άτομα που δεν έχουν κάποιο προδιαθεσικό παράγοντα.

Πως τίθεται η διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος; Η υποψία της νόσου τίθεται αρχικά με την εκδήλωση των συμπτωμάτων, τη κλινική εικόνα και τον απεικονιστικό έλεγχο είτε αυτός γίνεται λόγω συμπτωμάτων του ασθενή είτε τυχαία (για άλλους λόγους). Ο απεικονιστικός έλεγχος της κοιλιάς περιλαμβάνει το υπερηχογράφημα, την αξονική τομογραφία και τη μαγνητική τομογραφία άνω κοιλίας και την χολλαγγειο-παγκρεατογραφία. Για να μπει η διάγνωση της νόσου πρέπει να γίνει βιοψία και ιστολογική εξέταση τμήματος από την ύποπτη περιοχή του παγκρέατος, ή άλλη μεταστατική εστία, συνήθως διαδερμικά μέσω λεπτής βελόνας (FNB).

Μπορεί ο καρκίνος του παγκρέατος να δώσει μεταστάσεις σε άλλα όργανα; Ναι, μπορεί να δώσει μεταστάσεις. Συχνότερα όργανα είναι οι πνεύμονες, τα οστά και το ήπαρ. Επίσης, μπορεί να επεκταθεί και τοπικά μέσα στην κοιλιά σε συνέχεια του αρχικού όγκου.

Υπάρχει θεραπεία για τον καρκίνο του παγκρέατος; Η θεραπεία που μπορεί να προσφέρει ίαση της νόσου είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου. Δυστυχώς, λόγω της συχνής απουσίας συμπτωμάτων ένα μέρος μόνο των ασθενών διαγιγνώσκεται σε αρχικό στάδιο ώστε να μπορέσει να χειρουργηθεί. Όταν δεν είναι εφικτή η χειρουργική θεραπεία, η χημειοθεραπεία και μερικές φορές και η ακτινοθεραπεία συνιστούν τη θεραπεία της νόσου. Επίσης εφαρμόζονται με επιτυχία και οι νεώτερες θεραπείες του καρκίνου, οι λεγόμενες βιολογικές θεραπείες που στοχεύουν σε συγκεκριμένο γονίδιο του καρκινικού κυττάρου. Ο συνδυασμός αυτών των θεραπειών προσφέρει ίαση σε ορισμένους ασθενείς, ενώ στους υπόλοιπους εξασφαλίζει αύξηση της ζωής, ανακούφιση των συμπτωμάτων της ασθένειας και μια καλή ποιότητα.

Ποια είναι η ενδεδειγμένη θεραπεία για τους ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος; Πρέπει να αποφεύγονται οι πλούσιες σε λιπαρά τροφές και το αλκοόλ. Συχνά είναι ιδανικά τα πολλά και μικρά γεύματα, ιδιαίτερα σε ασθενείς που παρουσιάζουν γαστρεντερικά ενοχλήματα όπως ναυτία και δυσπεψία. Η χορήγηση παγκρεατικών ενζύμων (που φυσιολογικά παράγει το πάγκρεας) σε μορφή χαπιού σε ασθενείς που έχουν χειρουργηθεί ή που η ποσότητά των ενζύμων που παράγουν δεν είναι επαρκής βοηθά στην καλύτερη πέψη και απορρόφηση των τροφών.

Πως μπορώ να προλάβω τον καρκίνο του παγκρέατος; Δεν υπάρχει κάποιος τρόπος πρόληψης της νόσου. Η αποφυγή των προδιαθεσικών παραγόντων μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης της νόσου, χωρίς όμως να εξασφαλίζει τη μη εμφάνισή της. Η γνώση και η ευαισθητοποίηση για έγκαιρη επίσκεψη στο γιατρό αποτελούν ίσως το μοναδικό τρόπο έγκαιρης διάγνωσης και ίασης.

Τι είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου;

Καρκίνος του παχέος εντέρου ονομάζεται η ανάπτυξη όγκου πρωταρχικά στο τμήμα εκείνο του γαστρεντερικου σωληνα που ενώνει το λεπτό έντερο με τον πρωκτό. Το παχύ έντερο ή αλλιώς κόλον χωρίζεται σε τέσσερα τμήματα, το ανιόν κόλον, το εγκάρσιο, το κατιόν και το σιγμοειδές, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί το ορθό.Οι όγκοι που εντοπίζονται στο ορθό, συμπεριφέρονται ανάλογα με εκείνους του κόλου. Ωστόσο, η θεραπεία ενίοτε διαφέρει.

Τι προκαλεί τον καρκίνο στο παχύ έντερο;

Τα αίτια που προκαλούν καρκίνο στο παχύ έντερο, στους περισσοτέρους ασθενείς, είναι άγνωστα. Υπάρχουν ενδείξεις από διάφορες μελέτες, οτι διατροφή πλούσια σε ζωικές πρωτεΐνες και λίπος, και φτωχή σε φυτικά προϊόντα (όσπρια, φρούτα και λαχανικά) μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου στο παχύ έντερο. Στο 15% περίπου των ασθενών υπάρχει βλάβη σε κάποιο γονίδιο η οποια ευθύνεται για την ανάπτυξη του όγκου, σε νέα συνήθως ηλικία.

Ποιος έχει αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου;

Ένα άτομο θεωρείται υψηλού κινδύνου για να αναπτύξει καρκίνο στο παχύ έντερο σε κάποιο στάδιο της ζωής του, εάν έχει ένα βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό π.χ, εάν συγγενείς 1ου βαθμού, γονείς-αδέλφια, είχαν διαγνωσθεί με καρκίνο παχέος εντέρου σε ηλικία κάτω των 50 χρονών, καθώς επίσης και αν άλλα συγγενικά άτομα έχουν διαγνωστεί με καρκίνο στο παχύ έντερο. Επίσης άτομα που υποφέρουν από γενετικές ασθένειες του εντέρου ή πάσχουν από χρόνιες κολίτιδες ή έχουν πολύποδες στο έντερο, διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο. Οι πολύποδες του εντέρου είναι καλό να αφαιρούνται γιατί εύκολα εξαλλάσσονται σε καρκίνο.

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου;

Από στατιστικά στοιχεία των δυτικών κυρίως χωρών, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες μετά τον καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού και του προστάτη. Οι περισσότεροι ασθενείς διαγιγνώσκονται στην ηλικία των 60-65 ετών.

Πως προλαμβάνεται ο καρκίνος του παχέος εντέρου;

Λόγω της υψηλής συχνότητας του καρκίνου του παχέος εντέρου, οι επιστημονικές οργανώσεις συνιστούν για τον γενικό πληθυσμό διενέργεια μιας κολονοσκόπησης ετησίως, μετά την ηλικία των 50 ετών, και κάθε δέκα χρόνια κατόπιν, καθώς και εξέταση κοπράνων ετησίως για ύπαρξη μικροσκοπικής αιμορραγίας. Την εξέταση αυτή των κοπράνων μπορεί να την ακούσει κάποιος να λέγεται και Mayer κοπράνων ή Fecal Occult Blood τεστ (FOB). Έτσι, είναι πιθανό να διαγνωστούν καλοήθεις πολύποδες προτού εξαλλαχθούν σε καρκίνο, καθώς και να ανευρεθούν καρκίνοι σε πρώϊμο στάδιο, όπου η ίαση είναι εφικτή. Εάν κάποιος ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου, όπως αναφέρεται πιο πάνω, θα χρειαστεί προληπτικές εξετάσεις σε νεαρότερη ηλικία και πιο τακτικά.

Κάνε κλικ για περισσότερες πληροφορίες

Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το 75% των διαγνωσμένων ασθενών έχουν ηλικία > 65 έτη.

Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; Η γεωγραφική εντόπιση (Ευρώπη και Β.Αμερική), η φυλή (Αφροαμερικάνοι), η κληρονομικότητα (διπλάσια πιθανότητα εμφάνισης όταν συγγενής α’ βαθμού έχει ιστορικό καρκίνου προστάτη), η δίαιτα που βασίζεται σε ζωϊκό λίπος.

Πως μπορούμε να διαγνώσουμε έγκαιρα τον καρκίνο του προστάτη; Η έγκαιρη διάγνωση γίνεται με τον περιοδικό έλεγχο (screening) όλων των ανδρών ηλικίας > 50 έτη με εξέταση αίματος (PSA) και ψηλάφηση του οργάνου (δακτυλική εξέταση) από ουρολόγο για αναζήτηση πιθανής ύποπτης βλάβης.

Ποιές εξετάσεις συμβάλουν στη διάγνωση και στην εκτίμηση της έκτασης της νόσου ; Εκτός από την ψηλάφηση του προστάτη με την δακτυλική εξέταση και την εξέταση του αίματος (PSA), το υπερηχογράφημα από το ορθό συμπληρώνει τον αρχικό διαγνωστικό έλεγχο για τον καρκίνο του προστάτη. Κατά τη διάρκεια του υπερηχογραφήματος μπορεί να γίνει και βιοψία των ύποπτων βλαβών Η μαγνητική τομογραφία (της λεκάνης ή από το ορθό) είναι πιο ειδική εξέταση για να ελεγχθεί η τοπική επέκταση του καρκίνου του προστάτη και η σχέση του με τα γειτονικά όργανα. Η αξονική τομογραφία χρησιμοποιείται για τον έλεγχο μεταστάσεων σε όργανα της κοιλιάς (ήπαρ) ή του θώρακα.(πνεύμονες) Το σπινθηρογράφημα των οστών δίνει πληροφορίες για πιθανές μεταστάσεις του καρκίνου στα οστά.

Οι εστίες του καρκίνου μπορούν πάντα να φανούν στον υπέρηχο και στην μαγνητική τομογραφία; Δεν απεικονίζονται όλες οι εστίες καρκίνου και ιδιαίτερα εκείνες που είναι μικρές σε μέγεθος. Μερικές φορές χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης, μετά από μερικούς μήνες, εάν υπάρχει υποψία κακοήθειας.

Τι είναι το PSA ; To PSA είναι η εξέταση αίματος που χρησιμοποιείται ως δείκτης του μεγέθους και της παθολογίας του προστάτη αδένα. Τα αρχικά του σημαίνουν «Ειδικό Προστατικό Αντιγόνο». Είναι ειδικός δείκτης μόνο για τον προστάτη, δηλαδή αυξάνεται μόνο σε παθολογικές καταστάσεις του προστάτη αδένα. Χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση της θεραπείας του καρκίνου του προστάτη και κατευθύνει το γιατρό στις αποφάσεις του για την αντιμετώπιση της νόσου.

Ποιές είναι οι φυσιολογικές τιμές του PSA ; Εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς. Ηλικία (έτη)    –    Φυσιολογικές τιμές PSA 40-49                              0-2.5 50-59                              0-3.5 60-69                             0-4.5 70-79                             0-6.5

Εάν το PSA είναι αυξημένο σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Όχι, απαραίτητα. Το PSA δεν είναι καρκινικός δείκτης. Εκτός από τον καρκίνο αυξάνεται και σε περιπτώσεις καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη, σε φλεγμονές του οργάνου, μετά από βιοψία προστάτη ή αν μπει καθετήρας ή εργαλεία μέσα στην ουρήθρα.

Πως επιβεβαιώνεται η υποψία για καρκίνο του προστάτη; Η ανεύρεση καρκινικών κυττάρων στη βιοψία του οργάνου θέτει τη διάγνωση. Η βιοψία γίνεται με τη βοήθεια υπερήχων από το ορθό με χρήση τοπικού αναισθητικού. Χρησιμοποιείται ένα ειδικό πιστόλι βιοψιών για να ληφθούν μικρά κομμάτια προστάτη (σαν λεπτά μακαρονάκια μήκους 2cm) τα οποία αποτελούν το βιοπτικό υλικό. Η βιοψία του προστάτη γίνεται είτε από ύποπτες περιοχές (που ψηλαφώνται ή φαίνονται στο υπερηχογράφημα) είτε τυχαία ώστε να γίνεται έλεγχος διαφόρων περιοχών του οργάνου. Συνήθως λαμβάνονται 12 δείγματα ιστού. Ο ασθενής δεν χρειάζεται να νοσηλευτεί.

Μια αρνητική βιοψία προστάτη από το ορθό αποκλείει την ύπαρξη καρκίνου; Μια αρνητική βιοψία δεν αποκλείει την ύπαρξη καρκίνου στο όργανο, απλά μειώνει τις πιθανότητες να υπάρχει. Οι τυχαίες βιοψίες δεν αποκλείουν την ύπαρξη καρκίνου σε γειτονική περιοχή.

Ποιά είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του προστάτη; Οι περισσότεροι ασθενείς με καρκίνο προστάτη δεν έχουν συμπτώματα. Στις αναπτυγμένες χώρες η διάγνωση γίνεται συνήθως όταν η νόσος βρίσκεται ακόμη μέσα στον προστάτη. Όταν εμφανιστούν συμπτώματα η νόσος έχει προχωρήσει έξω από τον προστάτη στα γειτονικά όργανα ή έχει δώσει μεταστάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν αίμα στα ούρα τους (αιματουρία), αίμα στο σπέρμα τους (αιμοσπερμία), πλήρη αδυναμία να ουρήσουν (επίσχεση), πόνο στα νεφρά λόγω απόφραξης των ούρων, πόνο στα οστά και ιδίως στην σπονδυλική στήλη.

Κάνε κλικ για περισσότερες πληροφορίες

Τι είναι το σάρκωμα? Το σάρκωμα μαλακών μορίων, όπως είναι η πλήρης ιατρική του ονομασία, αποτελεί μια μορφή κακοήθους όγκου που προέρχεται από τα κύτταρα διαφόρων μαλακών ιστών του οργανισμού (μύες, τένοντες, λίπος, αιμοφόρα αγγεία, νεύρα και σύνδεσμοι), αλλά όχι από τα κύτταρα συμπαγών οργάνων (όπως οι πνεύμονες, το συκώτι ή ο εγκέφαλος). Οι όγκοι που προέρχονται από τα κύτταρα συμπαγών οργάνων ονομάζονται σε αντιδιαστολή καρκινώματα. Υπάρχουν πάνω από 40 τύποι σαρκώματος μαλακών μορίων, αλλά σε ποσοστό περίπου 60% οι όγκοι αυτοί αναπτύσσονται στα ανθρώπινα άκρα (χέρια και πόδια). Ένα 20% εντοπίζεται στο θώρακα και την κοιλιά και ένα 10% στην περιοχή της κεφαλής και του λαιμού. Τα σαρκώματα αποτελούν σπάνιες μορφές καρκίνου.

Ποια είναι τα συμπτώματα του σαρκώματος? Το συχνότερο σύμπτωμα είναι ένα ανώδυνο πρήξιμο ή διόγκωση σε κάποιο σημείο του σώματος, και στα αρχικά του στάδια συνήθως δεν γίνεται αντιληπτό λόγω της ελαστικής σύστασης των γειτονικών στον όγκο ιστών. Όσο ο όγκος μεγαλώνει, μπορεί να εμφανιστεί πόνος ή αίσθημα πίεσης στην περιοχή, διότι συμπιέζει παρακείμενους μύες και νεύρα. Φυσικά κάθε ανώδυνο πρήξιμο δεν είναι σάρκωμα, αλλά οπωσδήποτε πρέπει να εξεταστεί από ιατρό η πάσχουσα περιοχή για την τελική διάγνωση. Άλλα συστηματικά συμπτώματα είναι ο πόνος στην κοιλιά, και η αποβολή αίματος με τον εμετό ή τα κόπρανα.

Υπάρχουν πολλές ονομασίες για τα σαρκώματα? Ναι, ανάλογα με τον ιστό από τον οποίο προέρχονται. Αναφέρουμε ορισμένα παραδείγματα: Το ραβδομυοσάρκωμα, που προσβάλλει κυρίως παιδιά, προέρχεται από τους σκελετικούς, τους γραμμωτούς μύες του σώματος, σε αντιδιαστολή με το λειομυοσάρκωμα, που προέρχεται από τους λείους μύες, αυτούς δηλαδή των οποίων ο έλεγχος δεν είναι συνειδητός (είναι ακούσιος) και συχνότερα εντοπίζεται στη μήτρα, στο πεπτικό σύστημα και στα αιμοφόρα αγγεία. Το σάρκωμα Kaposi, προσβάλλει συχνότερα τους πάσχοντες από AIDS και προέρχεται από το τοίχωμα των αιμοφόρων αγγείων. Το αιμαγγειοσάρκωμα και το λεμφαγγειοσάρκωμα προέρχονται από τα αιμοφόρα αγγεία και τα λεμφαγγεία αντίστοιχα. Το συνοβιακό (synovial) σάρκωμα προσβάλλει κυρίως παιδιά και προέρχεται από τους ιστούς που περιβάλλουν συνδέσμους, σε περιοχές όπως το γόνατο και ο αστράγαλος. Το νευροινοσάρκωμα προέρχεται από τα περιφερικά νεύρα, το λιποσάρκωμα από το λιπώδη ιστό, ενώ το ινοσάρκωμα από ινώδη συνδετικό ιστό (και τα τρία αυτά είδη σαρκώματος συχνότερα εντοπίζονται στον κορμό και στα κάτω άκρα). Το κακόηθες ινώδες ιστιοκύττωμα είναι μια μορφή σαρκώματος που προέρχεται επίσης από τον ινώδη συνδετικό ιστό και εντοπίζεται κατά πλειοψηφία στα κάτω άκρα. Το δερματοινοσάρκωμα αναπτύσσεται ακριβώς κάτω από το δέρμα και συχνά εντοπίζεται στους γλουτούς και τους μηρούς.

Ποια είναι τα αίτια των σαρκωμάτων? Γενικά τα αίτια δημιουργίας σαρκωμάτων είναι άγνωστα. Μόνο για το σάρκωμα Kaposi,που προσβάλλει ασθενείς των οποίων το ανοσοποιητκό σύστημα είναι κατεσταλμένο, όπως οι πάσχοντες από AIDS, γνωρίζουμε ότι προκαλείται από τον ανθρώπινο ερπητοιό νούμερο 8 (HHV 8). Επίσης, έχει βρεθεί ότι σε ορισμένες μορφές τους τα σαρκώματα κληρονομούνται γενετικά (όπως το ρετινοβλάστωμα). Η ακτινοβολία που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία άλλων μορφών καρκίνου, όπως τα λεμφώματα, έχει επίσης βρεθεί ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης σαρκωμάτων. Τέλος, περιβαλλοντικοί παράγοντες έχουν συσχετιστεί με την ανάπτυξη σαρκωμάτων, όπως διάφορες χημικές ουσίες (για παράδειγμα το βινυλοχλωρίδιο και οι διοξίνες).

Πώς γίνεται η διάγνωση του σαρκώματος? Ο μόνος σίγουρος τρόπος για τη διάγνωση οποιασδήποτε μορφής καρκίνου είναι η βιοψία. Και στο σάρκωμα επομένως, μετά την ιατρική εξέταση και τις απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις (αιματολογικές, ακτινογραφίες, αξονικές ή μαγνητικές τομογραφίες), χρειάζεται να ληφθεί υλικό από την πάσχουσα περιοχή που θα σταλεί για ιστολογική εξέταση. Η διαδικασία λήψης υλικού και η εξέτασή του ονομάζεται γενικά βιοψία. Μετά την οριστική διάγνωση, σειρά έχει η σταδιοποίηση. Γενικά τα σαρκώματα ταξινομούνται σε 4 στάδια. Το στάδιο Ι αναφέρεται σε σχετικά μικρού μεγέθους όγκους, με κύτταρα που μοιάζουν πολύ με τα φυσιολογικά, δεν πολλαπλασιάζονται ταχέως και δεν έχουν την τάση να δίνουν γρήγορα μεταστάσεις. Έχουν την καλύτερη πρόγνωση αν διαγνωστούν έγκαιρα και θεραπευτούν κατάλληλα. Το στάδιο IV αναφέρεται σε όγκους από κύτταρα που δε μοιάζουν καθόλου με τα φυσιολογικά, πολλαπλασιάζονται ταχέως και έχουν την τάση να δίνουν γρήγορα απομακρυσμένες μεταστάσεις. Έχουν όπως είναι φυσικό τη χειρότερη πρόγνωση. Τα στάδια ΙΙ και ΙΙΙ έχουν ενδιάμεσα χαρακτηριστικά.

Τι είναι η σταδιοποίηση και πώς γίνεται στα σαρκώματα? Σταδιοποίηση ονομάζεται ο προσδιορισμός του μεγέθους αλλά και του βαθμού επιθετικότητας ενός σαρκώματος. Όπως αναφέραμε, καλύτερη πρόγνωση έχουν τα σαρκώματα σταδίου Ι και χειρότερη τα σαρκώματα σταδίου IV. Όσο μεγαλύτερο είναι το στάδιο κατά τη διάγνωση, τόσο πιθανότερο είναι ο όγκος να ξαναμεγαλώσει τοπικά, αν είχε προηγηθεί χειρουργείο (τοπική υποτροπή) και να επεκταθεί σε απομακρυσμένα σημεία του σώματος, δηλαδή να δώσει μεταστάσεις. Άλλα σημαντικά για τη σταδιοποίηση και για την πρόγνωση στοιχεία, είναι το μέγεθος του όγκου κατά την αρχική διάγνωση και η εντόπισή του. Η έκταση του όγκου προσδιορίζεται ακριβέστερα με τη Μαγνητική Τομογραφία (MRI), ενώ οι απομακρυσμένες μεταστάσεις με Αξονική Τομογραφία Θώρακα (CT), στην περίπτωση που οι μεταστάσεις εντοπίζονται στους πνεύμονες. Το γεγονός ότι αναφερόμαστε στους πνεύμονες δεν είναι τυχαίο. Τα σαρκώματα δίνουν μεταστάσεις μέσω της κυκλοφορίας του αίματος και οι πνεύμονες προσβάλλονται πολύ συχνά. Άλλα όργανα στα οποία τα σαρκώματα δίνουν μεταστάσεις, είναι τα οστά και ο μυελός των οστών.

Ποια είναι η θεραπεία των σαρκωμάτων? Η πρόοδος στη διάγνωση και τη θεραπεία των σαρκωμάτων είναι σημαντική και ως συνέπεια έχουν αυξηθεί τόσο η επιβίωση όσο και η ποιότητα ζωής των ασθενών. Οι βελτιωμένες χειρουργικές τεχνικές, η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία έχουν περιορίσει σημαντικά τους αναπόφευκτους σε παλαιότερες εποχές ακρωτηριασμούς μελών του σώματος. Ο σχεδιασμός της θεραπείας λαμβάνει υπόψη το μέγεθος και την εντόπιση του όγκου, το αν είναι πιθανό ο όγκος να μεγαλώσει ταχέως ή όχι, τη γενική κατάσταση του ασθενή και την ηλικία του. Η χειρουργική θεραπεία είναι η συνηθέστερη επιλογή στα σαρκώματα μαλακών μορίων, ειδικά στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις. Είναι δυνατό πάντως να εφαρμοστεί και σε μεταστατικά σαρκώματα οπότε αφαιρείται όχι μόνο ο πρωτοπαθής (ο κύριος) όγκος αλλά και οι μεταστατικοί όγκοι. Ο στόχος είναι η ολική αφαίρεση του όγκου, και στα όρια των χειρουργικών τομών να υπάρχει υγιής ιστός. Ανάλογα με την εξέλιξη του χειρουργείου και τη δυνατότητα αφαίρεσης του όγκου επί υγιών ορίων, μπορεί να ακολουθήσει ακτινοθεραπεία μόνη της ή σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία. Η χημειοθεραπεία, δηλαδή η χρήση φαρμάκων που σκοτώνουν τα καρκινικά κύτταρα, εφαρμόζεται και στα σαρκώματα, ενώ δίνεται τόσο ενδοφλέβια όσο και από το στόμα (σπανιότερα).Η χημειοθεραπεία είναι δραστική σε όλα τα καρκινικά κύτταρα που υπάρχουν στο σώμα, είναι δηλαδή συστηματική και όχι τοπική θεραπεία. Δίνεται επίσης συχνά προ του χειρουργείου (εισαγωγική), η και μετά από αυτό (συμπληρωματική ή επικουρική). Δεν έχουν όλες οι μελέτες θετικά αποτελέσματα για το ρόλο της χημειοθεραπείας στη θεραπεία των σαρκωμάτων, αλλά σίγουρα για μια μορφή, το ραβδομυοσάρκωμα, η χημειοθεραπεία είναι αποτελεσματική. Επίσης έχει βρεθεί ότι ένα φάρμακο με την ονομασία Imatinib έχει πάρα πολύ θετικά αποτελέσματα σε μια συγκεκριμένη μορφή σαρκώματος που λέγεται στρωματικός όγκος του γαστρεντερικού συστήματος (gastrointestinal stromal tumor – GIST). Η θεραπεία αυτή δεν είναι χημειοθεραπεία, αλλά βιολογική θεραπεία, που στοχεύει σε συγκεκριμένο γονίδιο-στόχο του καρκινικού κυττάρου. Η έρευνα και για άλλες επωφελείς φαρμακευτικές ουσίες, λιγότερο τοξικές και περισσότερο αποτελεσματικές συνεχίζεται. Η ακτινοθεραπεία, με ακτινοβολία υψηλής ενέργειας, δρα τοπικά και έχει σκοπό να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα και να συρρικνώσει τον όγκο. Χρησιμοποιείται συχνά στη θεραπεία των σαρκωμάτων, σε συνδυασμό με το χειρουργείο και τη χημειοθεραπεία.

Μπορεί ένας ασθενής με σάρκωμα να θεραπευτεί πλήρως? Ο όρος υποτροπή χρησιμοποιείται στον καρκίνο για να δηλώσει την επανεμφάνισή του και γενικότερα την επιδείνωση. Για να μιλήσουμε επομένως με ασφάλεια για ίαση, πρέπει να περάσουν αρκετά χρόνια χωρίς υποτροπή, σε περιπτώσεις όγκων που είχαν αφαιρεθεί πλήρως, σε υγιή όρια και με την κατάλληλη συμπληρωματική θεραπεία (ακτινοθεραπεία ή/και χημειοθεραπεία). Γενικά, όταν ένας ασθενής με καρκίνο ζει 5 έτη μετά την αρχική διάγνωση και θεραπεία, χωρίς σημεία υποτροπής, πολλοί ιατροί θεωρούν ότι έχει φτάσει στην ίαση. Στα σαρκώματα παίζει μεγάλο ρόλο στην τελική πρόγνωση το είδος του όγκου, αλλά και οι ιδιαιτερότητες της νόσου, όπως αυτή εκδηλώνεται στον κάθε ασθενή ξεχωριστά. Γενικότερα όμως, η πιθανότητα πενταετούς επιβίωσης μετά τη διάγνωση, για σαρκώματα που δεν έχουν εξαπλωθεί σε κανένα άλλο σημείο του σώματος πέραν του αρχικού όγκου, κυμαίνεται από 65% έως και 80%. Η συχνότητα είναι χαμηλότερη όταν υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις κατά την αρχική διάγνωση.

Τι είναι ο καρκίνος του στομάχου; Ο καρκίνος του στομάχου είναι μια κακοήθης νόσος που προσβάλλει συνήθως άτομα ηλικίας 70 ετών κατά μέσο όρο, μπορεί όμως να εμφανιστεί και σε νεότερα άτομα. Ο καρκίνος αυτός προσβάλλει συχνότερα τους άνδρες από ότι τις γυναίκες. Ο καρκίνος του στομάχου είναι πιθανό, στα αρχικά του στάδια, να μην δημιουργεί συμπτώματα που να οδηγούν τον ασθενή στο γιατρό και συνεπώς η ασθένεια να βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο όταν γίνεται η διάγνωση.

Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του στομάχου; Ο καρκίνος του στομάχου είναι σχετικά σπάνιος στις δυτικές χώρες συγκριτικά με τις Ασιατικές χώρες. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι ο 5ος συχνότερος καρκίνος, άλλα λόγω της επιθετικότητάς του η 4η αιτία θανάτου από καρκίνο. Ευτυχώς, υπάρχουν ενδείξεις ότι η συχνότητά του ελαττώνεται τα τελευταία χρονια.

Ποια είναι τα συχνότερα σημεία και συμπτώματα του καρκίνου του στομάχου;

  • Ανορεξία
  • Δυσπεψία
  • Επιγαστραλγία – Πόνος στην κοιλιά
  • Ακούσια ή απροσδόκητη απώλεια βάρους
  • Ανεξήγητη αναιμία
  • Αίσθημα πληρότητας στο στομάχι (ακόμα και με λήψη μικρών ποσοτήτων φαγητού)
  • Ναυτία και εμετοί
  • Αιματέμεση (εμετοί που περιέχουν αίμα)
  • Μέλαινα (μαύρα κόπρανα λόγω αιμορραγίας στο στομάχι ή το ανώτερο πεπτικό σωλήνα)
  • Αδυναμία, καταβολή

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του στομάχου; Στις περισσότερες περιπτώσεις τα αίτια είναι πολλά και αδιευκρίνιστα. Συνήθως, συνυπάρχουν γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Οι κυριότεροι περιβαλλοντικοί παράγοντες που ενέχονται στον καρκίνο του στομάχου είναι οι εξής:

  • Δίαιτα υψηλή σε λαχανικά διατηρημένα με συντηρητικά, αλατισμένα ψάρια και καπνιστό κρέας
  • Κάπνισμα, κυρίως σε συνδυασμό με αλκοόλ
  • Παχυσαρκία
  • Χρόνια λοίμωξη στομάχου από το μικρόβιο Ελικοβακτηρίδιο του Πυλωρού (Helicobacter pylori).
  • Ιστορικό προηγούμενου χειρουργείου στομάχου
  • Κακοήθης αναιμία και χρόνια ατροφική γαστρίτιδα
  • Αδενωματώδεις πολύποδες
  • Έκθεση σε ακτινοβολία

Τι πρέπει να κάνω εάν έχω κάποιο από τα ανωτέρω συμπτώματα, όπως πόνο; Είναι σημαντικό ασθενείς που έχουν κάποιο από τα πιο πάνω συμπτώματα όπως πόνο στην κοιλιά ή στο στομάχι που δεν οφείλεται σε κάποιο προφανές αίτιο, να μην παίρνουν φάρμακα μόνοι τους χωρίς να συμβουλεύονται το γιατρό τους. Πράγματι πολλοί άνθρωποι μετά από μια πρώτη διάγνωση γαστρίτιδας ή έλκους, αποκτούν τη συνήθεια να παίρνουν διάφορα φάρμακα από μόνοι τους χωρίς να επισκεφτούν ξανά το γιατρό τους. Είναι όμως δυνατόν τα επιμένοντα ή επαναλαμβανόμενα συμπτώματα να οφείλονται σε κάτι διαφορετικό. Ο γιατρός σας μπορεί να κρίνει ότι επιβάλλεται γαστροσκόπηση που θα δείξει το πραγματικό αίτιο. Η εξέταση αυτή μπορεί έγκαιρα να βρει εάν υπάρχει, καρκίνος στο στομάχι. Η λήψη φαρμάκων χωρίς ιατρική συμβουλή από τους ασθενείς για πόνους στο στομάχι και στην κοιλιά, είναι αιτία απώλειας πολύτιμου χρόνου για να τεθεί η διάγνωση καρκίνου στο στομάχι.

Με ποιες εξετάσεις διαγιγνώσκεται ο καρκίνος του στομάχου; Ο γιατρός στις περιπτώσεις που υποψιάζεται ότι υπάρχει καρκίνος στο στομάχι εκτός από το ιστορικό και την κλινική εξέταση, μπορεί να ζητήσει γενική εξέταση αίματος για να διαπιστώσει εάν υπάρχει αναιμία. Επίσης η εξέταση κοπράνων μπορεί να δείξει εάν υπάρχει ή όχι αίμα σε αυτά (λανθάνουσα μορφή ή μέλαινα κένωση). Η γαστροσκόπηση από το γαστρεντερολόγο, επιτρέπει την εξέταση του εσωτερικού του στομαχιού και του δωδεκαδάκτυλου καθώς και την λήψη βιοψίας από ύποπτες βλάβες. Οι απεικονιστικές εξετάσεις όπως η αξονική τομογραφία και λιγότερο η μαγνητική τομογραφία μπορούν να συμβάλουν στη διάγνωση. Άλλες πιο παλιές μέθοδοι όπως οι ακτινογραφίες μετά από βαριούχο γεύμα και υπερηχογράφημα κοιλίας δεν χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα σήμερα, αλλά ενίοτε μπορεί να ζητηθούν. Επιπλέον, άλλες μοντέρνες εξετάσεις όπως η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίου (PET scan) και το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (endoscopic ultrasound, EUS) μπορούν να συμβάλλουν στην διάγνωση και σταδιοποίηση (έκταση) της νόσου. Ειδικές εξετάσεις αίματος όπως οι καρκινικοί δείκτες CA 19-9 και CEA μπορούν να συμβάλλουν στη διάγνωση όπως και την παρακολούθηση της νόσου. Η ιστολογική εξέταση τελικά θα τεκμηριώσει την ύπαρξη ή όχι καρκίνου στο στομάχι.

Πως σταδιοποιείται ο καρκίνος του στομάχου; Μετά την διενέργεια των πιο πάνω εξετάσεων (ενδοσκόπηση, βιοψία, αξονικές τομογραφίες, EUS, PET) υπάρχει μια αδρή εντύπωση σχετικά με την έκταση του νοσήματος. Σταδιοποίηση της νόσου είναι ακριβώς ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την έκταση του νοσήματος. Το συχνότερο σύστημα σταδιοποίησης είναι το ΤΝΜ (Tumour-Node-Metastasis), το οποίο περιγράφει το μέγεθος και την έκταση της πρωτοπαθούς εστίας, πιθανή προσβολή λεμφαδένων καθώς και την ύπαρξη ή μη απομακρυσμένων μεταστάσεων. Αναλόγως των παραπάνω ο καρκίνος του στομάχου κατηγοριοποιείται σε τέσσερα στάδια, από Ι έως IV. Ασθενείς με στάδιο Ι, έχουν όγκο πολύ περιορισμένο και επιφανειακό, ενώ ασθενείς σταδίου IV έχουν όγκο με απομακρυσμένες μεταστάσεις. Συχνά, για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την έκταση του νοσήματος διενεργείται ερευνητική λαπαροτομία, που είναι μια σχετικά εύκολη χειρουργική εξέταση της κοιλιάς για έλεγχο του εσωτερικού τοιχώματός της (περιτοναίου), καθώς εκεί συχνά ανευρίσκονται μικροσκοπικές μεταστάσεις που δεν φαίνονται με τις υπόλοιπες μεθόδους.

Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος του στομάχου; Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το στάδιο του νοσήματος. Η χειρουργική επέμβαση είναι η κυριότερη θεραπεία για την αντιμετώπιση του πρώιμου καρκίνου του στομαχιού (στάδιο Ι). Ανάλογα με την κλινική παρουσίαση και την θέση του όγκου στο στομάχι θα αποφασιστεί το είδος της γαστρεκτομής που θα πραγματοποιηθεί. Η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία, μπορούν συμπληρωματικά μετά το χειρουργείο να βοηθήσουν, σε επιλεγμένες περιπτώσεις εξατομικευμένα. Στις περιπτώσεις που ο καρκίνος έχει εισβάλλει στο τοίχωμα του στομάχου (στάδιο ΙΙ) ή τους τοπικούς λεμφαδένες (στάδιο ΙΙΙ), περιεγχειρητική χημειοθεραπεία έχει βρεθεί να βελτιώνει τα αποτελέσματα του χειρουργείου. Εάν η χειρουργική επέμβαση δεν μπορεί να προσφέρει ίαση και ο καρκίνος είναι προχωρημένος, η ανακουφιστική χημειοθεραπεία μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα, την ποιότητα ζωής και να επιμηκύνει την επιβίωση.

Πως ελέγχουμε τα αποτελέσματα της θεραπείας; Μερικές εβδομάδες μετά την χειρουργική εξαίρεση του καρκίνου, ο ιατρός θα σας ζητήσει να κάνετε νέες εξετάσεις αίματος και αξονική τομογραφία κοιλίας ώστε να βεβαιωθεί η επιτυχής αφαίρεση του καρκίνου. Εάν υποβάλλεστε σε χημειοθεραπεία για προχωρημένο καρκίνο τότε κάθε 2 με 3 μήνες, θα υποβάλλεστε σε αξονικές τομογραφίες και εξέταση καρκινικών δεικτών για έλεγχο της ανταπόκρισης στην θεραπεία.

Τι κάνω μετά το τέλος των θεραπειών; Οι ασθενείς με καρκίνο του στομάχου θα πρέπει να βρίσκονται υπό τακτική παρακολούθηση μετά το τέλος της θεραπείας τους για εξέταση και έλεγχο των απαιτούμενων εξετάσεων αίματος και των αξονικών τομογραφιών όταν αυτές ζητούνται. Στην περίπτωση ριζικής θεραπείας, η παρακολούθηση θα διαρκεί για τουλάχιστον 5 χρόνια, αρχικά κάθε λίγους (3-6) μήνες και σταδιακά σε πιο αραιά διαστήματα.

Μπορεί να επανέλθει ο καρκίνος; Αυτή είναι μια πιθανότητα κυρίως για τους καρκίνους όπου ήταν τοπικά προχωρημένοι ή είχαν προσβάλλει τοπικά τους λεμφαδένες. Αυτός ο λόγος καθιστά την τακτική και στενή παρακολούθηση από τους θεράποντες ιατρούς επιτακτική.

Ποια είναι η πρόγνωση του καρκίνου του στομάχου; Αυτή εξαρτάται από το στάδιο της νόσου. Επίσης, η πρόγνωση αναφέρεται στον μέσο όρο των ασθενών και μπορεί να μην ισχύει για κάποιο συγκεκριμένο ασθενή. Γενικά λοιπόν, όταν ο όγκος είναι περιορισμένος και επιφανειακός (στάδιο Ι) τότε η πιθανότητα 5ους επιβίωσης, δηλαδή ίασης, υπερβαίνει το 60%, στο στάδιο ΙΙ κυμαίνεται μεταξύ 30-40% και στο στάδιο ΙΙΙ μεταξύ 10-20%. Ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο (στάδιο IV) είναι απίθανο να ιαθούν και καταλήγουν συνήθως από την νόσο τους.

Τι είναι ο τράχηλος της μήτρας? Ο τράχηλος είναι το κατώτερο μέρος της μήτρας και ενώνει τον κόλπο με την υπόλοιπη μήτρα. Βρίσκεται εντός της πυελικής κοιλότητας και κοντά στις ωοθήκες , την ουροδόχο κύστη και το ορθό.

Τι είναι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας? Είναι ο καρκίνος που εξορμάται από τον ιστό που επενδύει τον τράχηλο (επιθήλιο) και αν παραμείνει αδιάγνωστος, μπορεί να επεκταθεί σε γειτονικά όργανα και να δώσει απομακρυσμένες μεταστάσεις.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας? Δηλαδή ποιες γυναίκες αναπτύσουν πιο συχνά αυτή τη μορφή καρκίνου? Είναι συχνότερος σε Αφροαμερικανές και Λατίνες, προκύπτει συχνότερα σε γυναίκες ηλικίας 35-45 ετών και η συχνότητα ανάπτυξης προκαρκινικών αλλοιώσεων αυξάνει με το κάπνισμα. Συνύπαρξη λοίμωξης από τον ιό HPV (που είναι ένας σεξουαλικά μεταδιδόμενος ιός) αυξάνει την πιθανότητα καρκίνου. Η ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έχει ακόμη συσχετιστεί και με άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα: χλαμύδια, γονόρροια, σύφιλη, AIDS, καθώς και με πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας και ύπαρξη πολλών ερωτικών συντρόφων. Η ύπαρξη ατομικού και οικογενειακού ιστορικού, οι πολλαπλές τελειόμηνες εγκυμοσύνες, η παχυσαρκία, δίαιτα χαμηλή σε φρούτα και λαχανικά και η μακρόχρονη χρήση αντισυλληπτικών δισκίων είναι επίσης επιβαρυντικοί παράγοντες. Επιβαρυντική για την κόρη είναι η χρήση διαιθυλστιλβεστρόλης (DES) από τη μητέρα της ασθενούς κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ενός ορμονικού σκευάσματος που χρησιμοποιείτο παλαιότερα. Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι οι γυναίκες με χαμηλό εισόδημα και χαμηλές κοινωνικές δυνατότητες, που δεν έχουν πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο έχουν πιο αυξημένο κίνδυνο, από ότι γυναίκες των ανώτερων κοινωνικο-οικονομικων στρωμάτων.

Τι μπορεί να κάνει μια γυναίκα για να προλάβει ή να μειώσει τον κίνδυνο νόσησης από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας? ➢ Ετήσιο Τεστ Παπανικολάου πάνω από τα 18 έτη ή και σε μικρότερη ηλικία , αν υπάρχει σεξουαλική δραστηριότητα. ➢ Διακοπή καπνίσματος ➢ Χρήση προφυλακτικού ➢ Εμβόλιο κατά του HPV

Πότε πρέπει να γίνεται το εμβόλιο κατά του ιού HPV και ποιες είναι οι παρενέργειές του? Από το 2007 στην Ελλάδα κυκλοφορεί το τετραδύναμο εμβόλιο έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) που περιέχει τους 4 πιο συχνούς τύπους του ιού (6,11,16,18).Το εμβόλιο χορηγείται σε 3 δόσεις σε συνολικό διάστημα 6 μηνών και έχει εισαχθεί στον υποχρεωτικό εμβολιασμό κοριτσιών 12-15 ετών και των κοριτσιών 15-26 ετών που δεν εμβολιάστηκαν στη συνιστώμενη χρονική περίοδο. Το εμβόλιο είναι απόλυτα ασφαλές καθώς δεν περιέχει ζωντανό ιό αλλά ιόμορφα σωματίδια που περιέχουν μόνο 1 πρωτεΐνη του ιού. Συνεπώς, το άτομο δεν μπορεί να νοσήσει. Οι μόνες παρενέργειες που έχουν καταγραφεί σε ένα μικρό ποσοστό ατόμων είναι τοπικός ερεθισμός στο σημείο της ένεσης και χαμηλός πυρετός, κάτι που παρατηρείται με όλα τα εμβόλια.

Ποια είναι τα στάδια του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας? Το πρώτο στάδιο ονομάζεται CIN1 και σημαίνει ότι τα κύτταρα του τραχήλου είναι ελαφρώς ανώμαλα. Η κατάσταση αυτή μπορεί να αναστραφεί χωρίς θεραπευτική παρέμβαση. Στο στάδιο CIN2 τα κύτταρα του τραχήλου μοιάζουν με καρκινικά χωρίς το στάδιο να θεωρείται καρκίνος. Τα ο τρίτο στάδιο (CIN III) είναι γνωστό ως καρκίνωμα in situ (ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα). Αν δεν θεραπευτεί, υπάρχει 50% πιθανότητα εξέλιξης σε διηθητικό καρκίνο.

Τι είναι το τεστ Παπανικολάου? Είναι μια πιο πολλή απλή και απαραίτητη δοκιμασία που χρησιμοποιείται για την ανακάλυψη παθολογικών κυττάρων του τραχήλου. Η καλύτερη χρονική στιγμή διενέργειας της εξέτασης είναι 10-15 μέρες μετά την έμμηνο ρύση. Μπορεί να γίνει στο ιατρείο ή σε νοσοκομείο, όπου ο γιατρός ΄’ξύνει’’ την επιφάνεια του τραχήλου με ειδικό εργαλείο και αποστέλλει τα κύτταρα για κυτταρολογική εξέταση.

Τι περιλαμβάνει η προετοιμασία για το τεστ Παπανικολάου? Το τεστ δεν διενεργείται κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως. Πρέπει να αποφεύγεται ο ενδελεχής καθαρισμός της γεννητικής περιοχής, η χρήση ταμπόν και αντισυλληπτικών κρεμών 2 μέρες πριν την εξέταση, καθώς και η σεξουαλική επαφή 2 μέρες πριν την εξέταση.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας? Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας και οι προκαρκινικές αλλοιώσεις συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα, γι’ αυτό είναι απαραίτητη η πραγματοποίηση του τεστ Παπανικολάου ετησίως. Τα συμπτώματα εμφανίζονται όταν ο καρκίνος έχει διηθήσει βαθύτερα τμήματα του τραχήλου ή άλλα πυελικά όργανα και είναι: ανώμαλη κολπική έκκριση, κολπική αιμορραγία, δυσοσμία κολπικών εκκρίσεων, πόνος. Τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά και μπορεί να οφείλονται σε άλλες παθήσεις. Η επίσκεψη στο γιατρό είναι απαραίτητη σε εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Πώς διαγιγνώσκεται ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας? Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στο τεστ Παπανικολάου. Αν κριθεί απαραίτητο, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επιπλέον γενετική εξέταση των ιών HPV για καθορισμού του τύπου του ιού, κολποσκόπηση, βιοψία και απεικονιστικό έλεγχο της κοιλιάς, συνήθως με αξονικό τομογράφο.

Ποια είναι η θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας? Η θεραπεία εξαρτάται από την επέκταση της νόσου. Σε περιορισμένη, μη διηθητική νόσο, η θεραπεία συνίσταται στην χειρουργική αφαίρεση της πάσχουσας περιοχής η οποία γίνεται με πολλές τεχνικές, όπως κωνοειδή εκτομή, χειρουργική με Laser, ηλεκτροχειρουργική αφαίρεση, κρυοχειρουργική και υστερεκτομή. Σε διηθητική νόσο απαιτείται ευρύτερη χειρουργική εξαίρεση, είτε απλή υστερεκτομή σε αρχικά στάδια της νόσου, με αφαίρεση του όγκου, του τραχήλου και της μήτρας, είτε ριζική υστερεκτομή σε προχωρημένη νόσο, με αφαίρεση του τραχήλου, της μήτρας, μέρος του κόλπου και περιοχικών λεμφαδένων. Συνήθως ακολουθεί ακτινοθεραπεία ή βραχυθεραπεία καθώς και χημειοθεραπεία, τα οποία συχνά συνδυάζονται λόγω συνεργικής δράσης μεταξύ τους.

Πόσο αποτελεσματική είναι η θεραπεία? Ανάλογα με το στάδιο και την επέκταση της νόσου, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι μια νόσος που θεραπεύεται σε πολλές περιπτώσεις, με συνδυασμό των κατάλληλων θεραπειών. Ενδεικτικά, η 5ετής επιβίωση είναι 92% για ασθενείς με τοπική νόσο, που είναι και το στάδιο στο οποιό διαγιγνώσκεται η πλειοψηφία των ασθενών (50%).

Σε τι συνίσταται η παρακολούθηση μετά τη θεραπεία? Στη διάρκεια του πρώτου χρόνου, οι ασθενείς πρέπει νε επισκέπτονται το γιατρό τους κάθε 3 μήνες για κλινική εξέταση και τεστ Παπανικολάου. Συμπληρωματικά, ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει ακτινογραφία θώρακα και αξονική τομογραφία. Μέχρι και 5 χρόνια μετά τη θεραπεία, οι ασθενείς θα πρέπει να ελέγχονται κάθε 6 μήνες. Με την πάροδο των 5 ετών, ο έλεγχος θα γίνεται σε ετήσια βάση.

Τι είναι και που βρίσκονται οι ωοθήκες? Οι ωοθήκες είναι το αναπαραγωγικό όργανο της γυναίκας και παράγουν τα ωάρια και τις θηλυκές ορμόνες. Υπάρχουν 2 ωοθήκες και βρίσκονται πάνω από τη μήτρα με την οποία συνδέονται με τις 2 σάλπιγγες. Εντοπίζονται κάτω και εκατέρωθεν του ομφαλού.

Τι είναι ο καρκίνος των ωοθηκών? Ο καρκίνος των ωοθηκών είναι η ανάπτυξη ενός κακοήθους όγκου των ωοθηκών που σε αντίθεση με τους καλοήθεις όγκους, έχει τη δυνατότητα μετάστασης και σε άλλα όργανα του σώματος, όπως στους λεμφαδένες, στους πνεύμονες, στο ήπαρ στο περιτόναιο και λιγότερο συχνά και σε άλλα όργανα.

Πόσο συχνός και πόσο επικίνδυνος είναι ο καρκίνος των ωοθηκών? Ο καρκίνος των ωοθηκών η πέμπτη σε συχνότητα μορφή κακοήθειας στις γυναίκες μετά από τον καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα, του εντέρου και της μήτρας. Συνολικά, περίπου 1 γυναίκα στις 50 θα αναπτύξει καρκίνο των ωοθηκών στη διάρκεια της ζωής της. Είναι όμως ο καρκίνος που προκαλεί περισσότερους θανάτους από ότι οι υπόλοιποι καρκίνοι του αναπαραγωγικού συστήματος της γυναίκας.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου? Οι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου των ωοθηκών είναι οι εξής: ➢ Κληρονομικές γενετικές μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 KAI BRCA2, που σχετίζονται επίσης με την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού ➢ Το γενετικό σύνδρομο HNPCC που σχετίζεται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου, του στομάχου και των ωοθηκών. ➢ Οικογενειακό ιστορικό (κληρονομικότητα) : μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο έως 15%. ➢ Αυξημένη ηλικία: ο καρκίνος των ωοθηκών είναι συχνότερος σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, ιδίως μετά τα 70 έτη. ➢ Τεκνοποίηση : άτεκνες και μη γόνιμες γυναίκες έχουν υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου των ωοθηκών. Η χρήση αντισυλληπτικών δισκίων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο, ανάλογα με τα χρόνια χρήσης. ➢ Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης : δεν είναι πλήρως αποδεδειγμένη η συσχέτιση αλλά φαίνεται πως ο κίνδυνος καρκίνου είναι αυξημένος σε γυναίκες που κάνουν χρήση οιστρογόνων για μεγάλο χρονικό διάστημα. ➢ Παχυσαρκία : αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου και τη δημιουργία επιθετικότερων μορφών καρκίνου.

Με βάση τα ανωτέρω υπάρχει πρόληψη για τον καρκίνο των ωοθηκών? Ο θηλασμός, η χρήση αντισυλληπτικών δισκίων και η τεκνοποίηση φαίνεται να μειώνουν τον κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου των ωοθηκών. Μικρότερος ήταν επίσης ο κίνδυνος και σε υστερεκτομημένες γυναίκες για άλλη αιτία. Η άσκηση και η διατήρηση του βάρους σε χαμηλά επίπεδα συμβάλλουν επίσης στην πρόληψη. Σε γυναίκες με κληρονομικό και οικογενειακό ιστορικό, η προφυλακτική ωοθηκεκτομή φάνηκε να μειώνει συχνά, αλλά όχι πάντα, την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου. Η μέτρηση του CA-125 στο αίμα και το ενδοκολπικό υπερηχογράφημα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέθοδοι πρώιμης ανίχνευσης αυτού του καρκίνου.

Ποιά είναι τα συμπτώματα του καρκίνου των ωοθηκών? Υπάρχουν λίγα και μη ειδικά συμπτώματα που ομοιάζουν με άλλες καλοήθεις παθήσεις. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι: ➢ Αίσθημα κοιλιακής διάτασης, πίεσης και μετεωρισμού (φουσκώματος) ➢ Επίμονη δυσπεψία, αέρια ή ναυτία ➢ Αίσθημα για επείγουσα ούρηση και συχνουρία ➢ Ανεξήγητη δυσκοιλιότητα ➢ Αίσθημα κόπωσης, ανορεξία, απώλεια βάρους ➢ Πόνος χαμηλά στη μέση και στην κατώτερη κοιλιακή χώρα ➢ Πόνος κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής (δυσπαρεύνια) ➢ Αλλαγές στην εμμηνορυσία

Πώς γίνεται η διάγνωση? Σε υποψία καρκίνου των ωοθηκών γίνεται αρχικά ένας υπερηχογραφικός έλεγχος της κοιλιάς (υπερηβικά και ενδοκολπικά). Ακολουθεί η μέτρηση του καρκινικού αντιγόνου CA125 στο αίμα. Αν και οι δύο εξετάσεις αποβούν θετικές ακολουθούν αξονικές τομογραφίες και χειρουργική αφαίρεση για την οριστικοποίηση της διάγνωσης.

Ποια είναι τα στάδια της νόσου? Στάδιο I: ο όγκος περιορίζεται στην ωοθήκη (ή και στις 2 ωοθήκες). Στάδιο II : ο όγκος έχει επεκταθεί και σε άλλα γειτονικά όργανα όπως στη μήτρα, στις σάλπιγγες, στο έντερο, στην ουροδόχο κύστη, εντός της πυελικής κοιλότητας. Στάδιο III : ο όγκος έχει επεκταθεί στο περιτόναιο (ιστός που καλύπτει τα όργανα της κοιλιάς) ή στους γειτονικούς λεμφαδένες. Στάδιο IV : ο όγκος έχει δώσει μεταστάσεις σε μακρινά όργανα (πνεύμονες, ήπαρ κ.α.)

Ποια είναι η θεραπεία του καρκίνου των ωοθηκών? Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία και το στάδιο της νόσου. Σε νέες γυναίκες που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, η περιορισμένη χειρουργική θεραπεία είναι η ενδεικνυόμενη , με σκοπό τη διατήρηση της γονιμότητας της γυναίκας. Σε πιο ηλικιωμένες γυναίκες και σε πιο προχωρημένα στάδια αφαιρούνται οι ωοθήκες και η μήτρα καθώς και όποιοι ιστοί είναι διηθημένοι. Ακολουθεί χημειοθεραπεία για την εξάλειψη των καρκινικών κυττάρων που έχουν απομείνει. Κάποιες φορές η χημειοθεραπεία μπορεί να προηγείται της χειρουργικής αφαίρεσης με σκοπό τη σμίκρυνση του όγκου και την αποτελεσματικότερη αφαίρεσή του. Υπάρχουν περιπτώσεις που η χειρουργική αφαίρεση δεν είναι δυνατή, λόγω πολύ εκτεταμένης νόσου ή λόγω κακής γενικής κατάστασης της ασθενούς. Άλλες φορές είναι δυνατόν να χρειαστεί και δεύτερο χειρουργείο μετά την χημειοθεραπεία.

Ο καρκίνος των ωοθηκών είναι ιάσιμη νόσος? Ένας μεγάλος αριθμός γυναικών με καρκίνο ωοθηκών μπορούν να ιαθούν. Όπως και σε όλες τις μορφές καρκίνου, η επιβίωση σχετίζεται με το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση. Αν ο καρκίνος εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί σε αρχικό στάδιο, είναι δυνατή η πλήρης ίαση. Συγκεκριμένα, αν η νόσος διαγνωστεί όσο ο όγκος περιορίζεται στις ωοθήκες, σχεδόν το 75% των ασθενών μπορούν να ιαθούν πλήρως. Όμως αν ο όγκος έχει επεκταθεί στην πύελο, η πιθανότητα ίασης μειώνεται.