Υποστήριξη των ασθενών

Βήχας Ο βήχας είναι σύνηθες και συχνά βασανιστικό σύμπτωμα των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα. Μπορεί να είναι ξηρός ή να συνοδεύεται από παραγωγή πτυέλων. Παρόλο που μπορεί να εμφανιστεί μετά από προσβολή του αναπνευστικού συστήματος σε οποιοδήποτε σημείο, συνηθέστερα εμφανίζεται όταν πιέζονται από τον όγκο οι μεγάλοι σωληνίσκοι που οδηγούν τον εισπνεόμενο αέρα στον πνεύμονα, δηλαδή η τραχεία και οι βρόγχοι. Αν και η βελτίωση του συμπτώματος παρουσιάζεται παράλληλα με την επιτυχή εφαρμογή της θεραπείας του καρκίνου (χημειοθεραπεία ή/και ακτινοθεραπεία) σε περιπτώσεις που ο βήχας είναι έντονος και επηρεάζει την καθημερινή δραστηριότητα και τον ύπνο των ασθενών χρησιμοποιούνται ειδικά φάρμακα που τον καταστέλλουν άμεσα χωρίς να έχουν δράση έναντι του καρκίνου. Τα φάρμακα αυτά υπάρχουν με την μορφή σιροπιών, χαπιών ή εισπνεόμενης σκόνης και θα πρέπει πάντα να χρησιμοποιούνται μόνο μετά την οδηγία του θεράποντος ιατρού γιατί οι παρενέργειές κάποιων εξ αυτών επηρεάζουν την αναπνευστική λειτουργία.

Τι είναι η δύσπνοια; Η δυσκολία στην αναπνοή που εκφράζει την ανάγκη του ασθενούς για περισσότερο αέρα ή για μεγαλύτερη ανάσα ονομάζεται δύσπνοια. Είναι από τα πιο συχνά συμπτώματα που εμφανίζουν ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα. Η δύσπνοια εμφανίζεται απότομα ή σταδιακά και παρουσιάζει διαβαθμίσεις ως προς την ένταση. Η εμφάνιση δύσπνοιας μπορεί να έχει άμεση σχέση με την κακοήθη νόσο του πνεύμονα ή έμμεση και να οφείλεται σε αδυναμία των μυών που βοηθούν στην αναπνοή, εξαιτίας της κακής θρέψης που συχνά παρουσιάζουν οι ασθενείς αυτοί. Επίσης μπορεί να εμφανιστεί μετά από χειρουργική αφαίρεση ή ακτινοβολία ενός κομματιού ή ολόκληρου του πνεύμονα που γίνεται για την αντιμετώπιση της νόσου ή να οφείλεται σε άλλες παθήσεις που συνυπάρχουν, συχνότερα σε ηλικιωμένους ασθενείς, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια των καπνιστών, η καρδιακή ανεπάρκεια και η αναιμία.

Υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης της δύσπνοιας; Η αναγνώριση του κύριου αιτίου που προκαλεί δύσπνοια βοηθά και στην καλύτερη αντιμετώπιση. Όταν η κύρια αιτία είναι η τοπική επέκταση του καρκίνου, η αντιμετώπιση του συμπτώματος εστιάζεται στην προσπάθεια σμίκρυνσης και καταστροφής του όγκου. Η συστηματική ενδοφλέβια χημειοθεραπεία και η τοπική ακτινοθεραπεία στοχεύουν στον θάνατο των καρκινικών κυττάρων και η επιτυχής εφαρμογή τους συχνά βελτιώνει την δύσπνοια των ασθενών. Όταν υπάρχει υγρό στην κοιλότητα που περιβάλλει τον πνεύμονα και τον πιέζει προκαλεί δύσπνοια, η αφαίρεση του με θωρακοκέντηση παρουσιάζει άμεση ανακούφιση. Όταν η δύσπνοια οφείλεται σε απόφραξη από καρκινικά κύτταρα ενός από τους κύριους σωληνίσκους που οδηγούν τον αέρα στους πνεύμονες (βρόγχοι) μπορεί να βελτιωθεί με την αφαίρεση του πρόσθετου ιστού μέσω διαδικασίας που μοιάζει με την βρογχοσκόπηση.

Υπάρχουν μη φαρμακευτικοί τρόποι αντιμετώπισης της δύσπνοιας; Στους ασθενείς που η γενεσιουργός αιτία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί, ιδιαίτερα σε αυτούς με αδυναμία των αναπνευστικών μυών εξαιτίας κακής θρέψης και σε όσους η καταστροφή του λειτουργικού πνεύμονα από τον όγκο ή από τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια των καπνιστών είναι μη αναστρέψιμη, η συμπληρωματική χορήγηση οξυγόνου, με ειδικές συσκευές συμπύκνωσης του ατμοσφαιρικού αέρα, βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής τους. Η «εξάσκηση» των μυών της αναπνοής, η εκμάθηση ειδικού τρόπου αναπνοής καθώς και η αναπνευστική φυσιοθεραπεία που εντάσσονται στα πλαίσια της λεγόμενης αναπνευστικής αποκατάστασης (rehabilitation) μπορεί να βοηθήσουν πολύ ασθενείς που έχουν υποστεί χειρουργείο αφαίρεσης πνεύμονα ή πάσχουν και από σοβαρής μορφής χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια των καπνιστών.

Όταν η δύσπνοια οφείλεται σε σοβαρή αναιμία (μείωση του αριθμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων που είναι ένα από τα συστατικά του αίματος) που συχνά παρουσιάζεται σε ασθενείς με καρκίνο είτε σαν αποτέλεσμα της νόσου είτε σαν αποτέλεσμα της χημειοθεραπείας ή της ακτινοθεραπείας, αντιμετωπίζεται με επιτυχία με μετάγγιση αίματος.

Τι είναι η θεραπεία με LASER στον καρκίνο του πνεύμονα; Τα LASER έχουν πολλές εφαρμογές στην σύγχρονη ιατρική. Στον πνεύμονα εφαρμόζεται η παλαιότερη ίσως χρήση τους: ως «μαχαίρι». Επειδή είναι εύκολο να φτάσει μέσω του βρογχοσκοπίου στις δυσπρόσιτες περιοχές του εσωτερικού του πνεύμονα, το LASER χρησιμοποιείται με επιτυχία σε περιπτώσεις που τα καρκινικά κύτταρα αναπτύσσονται εντός του αυλού των κύριων σωληνίσκων που οδηγούν τον αέρα που αναπνέουμε στον πνεύμονα (βρόγχοι) και τους φράσσουν. Είναι πιο πολύπλοκη και σαφώς πιο επικίνδυνη διαδικασία από αυτή της απλής βρογχοσκόπησης αλλά μπορεί να ανακουφίσει άμεσα την δύσπνοια σε ειδική ομάδα ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα. Σε σπάνιες περιπτώσεις πολύ πρώιμου καρκίνου χρησιμοποιείται και θεραπευτικά.

Τι είναι η πλευρόδεση; Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που ο καρκίνος του πνεύμονα συνοδεύεται από παρουσία μεγάλης ποσότητας υγρού σε έναν «σάκο» που φυσιολογικά περιβάλλει τον πνεύμονα και βρίσκεται κάτω από το δέρμα και τους μυς του θωρακικού τοιχώματος. Το υγρό αυτό πιέζει τον πνεύμονα και μπορεί να προκαλέσει δυσκολία στην αναπνοή. Η αφαίρεσή του προκαλεί άμεση ανακούφιση του ασθενούς, αλλά όταν αναπαράγεται πολύ γρήγορα ένας τρόπος για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση είναι η εξάλειψη του σάκου μέσα στον οποίο αποθηκεύεται, «κολλώντας» τα δύο φύλλα του μεταξύ τους. Η διαδικασία αυτή λέγεται πλευρόδεση και γίνεται με έγχυση ειδικής σκληρυντικής ουσίας εντός του σάκου αφού πρώτα αφαιρεθεί όλο το υγρό.

Αιμόπτυση Η αιμόπτυση είναι θορυβώδες σύμπτωμα και προκαλεί μεγάλο άγχος στον ασθενή. Όταν είναι γνωστό ότι η αιτία είναι ο καρκίνος του πνεύμονα υπάρχουν απλές ενέργειες που μπορούν να γίνουν μέχρι να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας: – ο ασθενής θα πρέπει να ξαπλώσει στο πλάι με την πάσχουσα πλευρά του πνεύμονα προς τα κάτω και να μείνει ακίνητος μέχρι η αιμόπτυση να σταματήσει – να παραμείνει ήρεμος – να αποφύγει ή διακόψει φάρμακα που εμποδίζουν την πήξη του αίματος (ασπιρίνη, σαλοσπίρη, και τα αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα) – να λάβει φάρμακα που καταστέλλουν το βήχα σε μορφή σιροπιού ή χαπιών κωδεΐνης με οδηγία του θεράποντος ιατρού.

Αν η αιμόπτυση είναι μεγάλη ή δεν αντιμετωπίζεται με τις παραπάνω οδηγίες, ο ασθενής πρέπει να διακομίζεται στο νοσοκομείο για ειδική αγωγή. Σε επαναλαμβανόμενες μέτριας έντασης αιμοπτύσεις, η εφαρμογή ακτινοθεραπείας στην περιοχή του όγκου που προκαλεί την αιμόπτυση συχνά βοηθά αποτελεσματικά.

Πώς μπορώ να πάρω τα κιλά που έχω χάσει; Η απώλεια βάρους είναι πολύ πιθανή κατά τη διάρκεια της θεραπείας του καρκίνου του πνεύμονα. Προτιμάτε τρόφιμα που περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας όπως ασπράδια αυγών, γαλακτοκομικά προϊόντα, όσπρια, στήθος πουλερικών. Προτιμάτε αγνά προϊόντα, μη βιομηχανοποιημένα. Προσθέστε στο φαγητό σας ωμό αγνό παρθένο ελαιόλαδο. Αν το επιτρέπει η κατάσταση της υγείας σας, προσθέστε στο διαιτολόγιο σας ανάλατους, μη καβουρδισμένους, ξηρούς καρπούς όπως καρύδια, αμύγδαλα κτλ. Προτιμήστε ψάρια πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα όπως σολωμό, σαρδέλες, σκουμπρί, τσίρο κτλ. Υπάρχουν υπερπρωτεϊνικα ροφήματα στο εμπόριο σε διάφορες γεύσεις που μπορείτε να πίνετε μεταξύ των γευμάτων. Γενικά η δίαιτά σας πρέπει να είναι υπερθερμιδική και υπερπρωτεϊνική και θα σας τη συντάξει ο διαιτολόγος.

Δεν έχω όρεξη να φάω – τι να κάνω; Αυτό είναι ένα πρόβλημα που συμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια των χημειοθεραπειών. Μην απελπίζεστε γιατί είναι παροδικό. Υπάρχουν φάρμακα που θα σας βοηθήσουν. Προσπαθήστε όταν πεινάτε να εκμεταλλευτείτε την κατάσταση και να τρώτε φαγητά που σας αρέσουν στη γεύση και είναι εύκολα στην κατάποση Έχετε κατά νου ότι και το φαγητό είναι μέρος της θεραπείας και προσπαθήστε να βρείτε τρόπους που ταιριάζουν στην ιδιοσυγκρασία σας (π.χ. τρώτε 2-3 κουταλιές φαγητού πολύ συχνά κατά τη διάρκεια της ημέρας). Βρείτε τρόπους που σας κάνουν ευδιάθετους (π.χ επικοινωνία με φιλικά πρόσωπα) – έτσι μπορεί να σας έρθει και όρεξη για φαγητό. Αναζητήστε ιδανικές συνθήκες για να απολαύσετε το φαγητό σας όπως το να τρώτε στο τραπέζι, με σωστό φωτισμό, καθαρό και ήσυχο περιβάλλον χωρίς άγχος και εντάσεις.

Τι να κάνω όταν έχω ναυτία; Βεβαιωθείτε ότι παίρνετε την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και ότι ο γιατρός σας έχει δώσει οδηγίες για την περίπτωση αυτή. Προσπαθήστε να είστε σε χώρο που δεν έχει έντονες οσμές και που υπάρχει καλός αερισμός και σωστή θερμοκρασία. Φορέστε άνετα ρούχα χωρίς κορσέδες και σφιχτές ζώνες. Το άγχος επιδεινώνει την κατάσταση σας. Αν θέλετε να φάτε κάτι, αρχίστε τρώγοντας στεγνή τροφή όπως φρυγανιές, κρίσπις, κράκερς κτλ σε μικρές ποσότητες. Αποφύγετε να πίνετε υγρά (ιδίως στην αρχή της ναυτίας), λιπαρά, σοκολάτες, αλκοόλ, καφέ, τσάι, γλυκά, σιρόπια, μέλι, ξύδι, ξινά φρούτα και αεριούχα ποτά.

Τι πρέπει να προσέχω όταν κάνω συχνά εμετούς; Καταρχάς εντοπίστε τις πιθανές αιτίες που τον προκαλούν όπως π.χ το να έχετε φάει κάποιο φαγητό που δεν επιτρέπεται στην περίπτωσή σας. Τρώτε 6-8 μικρά και ελαφριά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πίνετε πολλές και μικρές ποσότητες υγρών τουλάχιστον μισή ώρα πριν και μετά το κάθε γεύμα. Αποφύγετε να ξαπλώσετε, αν δεν έχουν περάσει τουλάχιστον 2 ώρες από το τέλος του γεύματος. Μετά από τουλάχιστον μισή ώρα από ένα επεισόδιο εμετού και αφού έχετε ξεπλύνει το στόμα σας με νερό, αρχίστε να πίνετε δροσερά υγρά σε πολύ μικρές δόσεις (π.χ με ένα κουτάλι) όπως χαμομήλι, χυμό μήλου ή κρύο γάλα 0% χωρίς λακτόζη. Πολύ αργότερα προσθέστε και στεγνή τροφή όπως φρυγανιές.

Τα φάρμακα μού έχουν προκαλέσει δυσκοιλιότητα – τι να κάνω; Εφόσον δεν έχετε προβλήματα με το στομάχι σας όπως εμετούς, ναυτίες κτλ. τότε μπορείτε να εφαρμόσετε τα παρακάτω:

  • Διαλέξτε φρούτα που τρώγονται με τον φλοιό τους όπως μήλα, ροδάκινα, βερίκοκα, αχλάδια και αποξηραμένα φρούτα όπως σύκα και δαμάσκηνα.
  • Προτιμάτε να τρώτε ολόκληρο το φρούτο παρά να πίνετε το χυμό του.
  • Διαλέξτε λαχανικά με σπόρους που τρώγονται, καθώς και αμυλώδη λαχανικά όπως καλαμπόκι, μπιζέλια, φασόλια, αρακάς, πατάτες κτλ.
  • Προτιμήστε τα δημητριακά ολικής αλέσεως, καθώς και πιτυρούχο, μαύρο ή ολικής αλέσεως ψωμί και φρυγανιές.
  • Μην ξεχνάτε να πίνετε υγρά όπως νερό, σούπες κτλ.
  • Μην αναβάλλετε τις επισκέψεις σας στην τουαλέτα!

Ποιες διατροφικές συνήθειες συνιστώνται κατά τη διάρκεια της θεραπείας του καρκίνου του πνεύμονα;

  • Καταναλώστε τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών την ημέρα (1 μερίδα = 80 γρ. λαχανικών ή 1 φρούτο).
  • Περιορίστε την κατανάλωση κόκκινου κρέατος σε 1 με 2 φορές την εβδομάδα.
  • Αποφύγετε την κατανάλωση τηγανιτών, τσιγαριστών, πικάντικων, αλλαντικών και γαλακτομικών προϊόντων με υψηλά λιπαρά.
  • Καταναλώστε ψάρι 2 με 3 φορές την βδομάδα.
  • Αποφύγετε την κατανάλωση λιπαρών και αλκοόλ.
  • Καταναλώστε προϊόντα ολικής αλέσεως.
  • Βάλτε την καθημερινή άσκηση στο πρόγραμμά σας.
Θα πρέπει ο ασθενής να μαθαίνει ότι έχει καρκίνο; Το να μην ενημερώνουμε τον άρρωστο έχει κάποια πλεονεκτήματα. Πρώτον, δεν τον στενοχωρούμε (για την ακρίβεια, αναβάλλουμε τη στενοχώρια) και δεύτερον, δεν γινόμαστε αγγελιαφόροι κακών ειδήσεων. Γι’ αυτούς τους λόγους, σε περασμένες δεκαετίες, επικρατούσε η τάση της απόκρυψης: ο ασθενής δεν ενημερωνόταν ποτέ. Ωστόσο, αν το δούμε πιο προσεκτικά, το να μένει ο άρρωστος στο σκοτάδι έχει σοβαρά μειονεκτήματα. Κάποια απ΄ αυτά είναι τα εξής: Ο ασθενής μπαίνει σε μια ατμόσφαιρα «μυστικοπάθειας». Αρκετές φορές, ο ασθενής καταλαβαίνει τι έχει. Ο ασθενής που δεν γνωρίζει τι έχει δεν μπορεί και να συμμετάσχει στη λήψη των αποφάσεων για τη θεραπεία του, πράγμα που τον βάζει σε παθητική θέση και αυξάνει τον κίνδυνο να πάθει κατάθλιψη. Ο ασθενής που δεν ενημερώνεται ενδέχεται να νομίσει ότι τα πράγματα είναι χειρότερα απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Στις περιπτώσεις που ο καρκίνος δεν μπορεί να θεραπευτεί, ο ασθενής που δεν μαθαίνει τίποτα στερείται την ευκαιρία να προετοιμαστεί για τον θάνατό του, χάνει τη δυνατότητα να σκεφτεί και να κάνει πράγματα που πιθανώς θα έδιναν νόημα στη ζωή του και κινδυνεύει να βαδίσει προς τον θάνατο πιο μόνος. Για όλους αυτούς τους λόγους, το σωστό ερώτημα δεν είναι αν ο ασθενής θα πρέπει να μαθαίνει αν έχει καρκίνο ή όχι, αλλά το εξής:

Πόσα θα πρέπει να μαθαίνει ο ασθενής; Σ’ αυτό το ερώτημα, την απάντηση συνήθως την δίνει ο ίδιος ο ασθενής, με την συμπεριφορά του. Ο κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του όρια στα πόσα θέλει να μάθει, στα πόσα προτιμάει να μην μάθει, και στο πότε είναι έτοιμος να μάθει περισσότερα. Θα πρέπει να ακούμε τον άρρωστο προσεκτικά, να καταλαβαίνουμε πόσα και πότε θέλει να μάθει και να ανταποκρινόμαστε σε αυτό. Δεν είναι πάντα εύκολο – αλλά είναι το καλύτερο που έχουμε να του προσφέρουμε.

Ποιος θα πρέπει να ενημερώνει τον ασθενή; Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να το κάνει ο γιατρός. Αυτός θα πρέπει να είναι σε θέση να διακρίνει (με τη βοήθεια των συγγενών και των φίλων του ασθενούς, αλλά – κυρίως – και με βάση τη συμπεριφορά του ίδιου του ασθενούς) τι θα πει, πόσα θα πει και με ποιον τρόπο θα τα πει. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ίδιος ο ασθενής δίνει στον γιατρό να καταλάβει τι και πόσα θέλει να μάθει, και αυτός είναι ο καλύτερος οδηγός για τον γιατρό.

Όποιος παθαίνει καρκίνο έχει αργό και επώδυνο θάνατο; Όχι στη σημερινή εποχή. Πρώτον, ο καρκίνος αρκετές φορές θεραπεύεται. Δεύτερον, και όταν δεν θεραπεύεται, υπάρχουν σήμερα τα μέσα για την ικανοποιητική ανακούφιση του ασθενούς από τον πόνο και τα άλλα επώδυνα συμπτώματα.

Είναι τα αίτια του καρκίνου ψυχολογικά; Έχουν χυθεί τόνοι μελανιού για το συγκεκριμένο ζήτημα, αλλά, ποτέ δεν έχει αποδειχτεί τίποτα. Αντίθετα, υπάρχουν σαφείς και αδιάσειστες αποδείξεις για άλλους παράγοντες που προκαλούν καρκίνο, όπως το κάπνισμα, κάποιες χημικές ουσίες, κάποιες ακτινοβολίες, κάποιοι ιοί κλπ. Δεν έχει κανένα νόημα να ψάχνει κανείς μήπως ο καρκίνος ξεκίνησε από κάποια στενοχώρια ή κάτι άλλο. Έχουν γίνει μελέτες σε ανθρώπους που είχαν χάσει αγαπημένα τους πρόσωπα, και βρέθηκε ότι αυτοί οι άνθρωποι είχαν την ίδια πιθανότητα να πάθουν καρκίνο, όσο και αυτοί που δεν είχαν περάσει τέτοια στενοχώρια. Αυτό που έχει νόημα είναι να φροντίζει κανείς για το παρόν και για το μέλλον.

Έχω καρκίνο. Τι μπορεί να με βοηθήσει να τα βγάλω πέρα; Ο κάθε άνθρωπος, με την προσωπική του εμπειρία, έχει κάποιους τρόπους με τους οποίους αντεπεξέρχεται ψυχολογικά όταν τα πράγματα στη ζωή δεν πάνε καλά. Στην περίπτωση του καρκίνου, έχει βρεθεί ότι τα παρακάτω βοηθούν τους περισσότερους ανθρώπους να αντεπεξέλθουν: – Συμμετέχετε ενεργά στη θεραπεία σας. Να ενημερώνεστε για την αρρώστια σας: ρωτήστε τους γιατρούς σας, διαβάστε, μπείτε στο διαδίκτυο. – Συμμετέχετε στη λήψη των αποφάσεων. – Έχετε κοντά σας ανθρώπους που μπορούν να σας συμπαρασταθούν. Αυτοί μπορεί να είναι συγγενείς, φίλοι ή και άλλοι ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο. Μοιραστείτε μαζί τους τις ανησυχίες, τους φόβους και τις ελπίδες σας. – Μένετε δραστήριος/α. Το ότι έχετε καρκίνο δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι θα πρέπει να σταματήσετε να κάνετε πράγματα που κάνατε προηγουμένως ή πράγματα που σας ευχαριστούν. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν καλύτερα όταν συνεχίζουν να εργάζονται, ενδεχομένως σε πιο χαλαρούς ρυθμούς. – Προσπαθήστε να τρώτε καλά και να ξεκουράζεστε. – Μην παραμελείτε τον εαυτό σας. Συνεχίστε να φροντίζετε για την εμφάνισή σας, την καθαριότητα και τη σωματική σας υγιεινή, συνεχίστε να κάνετε πράγματα που σας ευχαριστούν. Αν αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε να τα βγάλετε πέρα, ζητήστε εξειδικευμένη ψυχολογική βοήθεια.

Ο σύντροφός μου έχει καρκίνο. Τι μπορώ να κάνω για να τον βοηθήσω ψυχολογικά; Η κάθε ανθρώπινη σχέση είναι μοναδική. Έχοντας ζήσει για καιρό μαζί με τον σύντροφό σας, ξέρετε πράγματα γι’ αυτόν που δεν τα ξέρει κανένας άλλος, ούτε και οι γιατροί. Ωστόσο, μπορεί να νιώθετε αδυναμία και αμηχανία. Τα παρακάτω μπορεί να σας βοηθήσουν: – Ακούτε τον σύντροφό σας. Ο σύντροφός σας περνάει μια μεγάλη δοκιμασία, θα έχει πράγματα που θα θέλει να μοιραστεί μαζί σας. Μπορεί ακόμα να φοβάται να σας μιλήσει για κάποια πράγματα. Δώστε του/της να καταλάβει ότι είστε εκεί για να τον/την ακούσετε, όταν θέλει και όσο θέλει. Όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι. “Αλλοι θέλουν να τα μοιράζονται όλα, άλλοι αισθάνονται καλύτερα όταν κρατούν κάποια πράγματα για τον εαυτό τους. Και ο ίδιος άνθρωπος ωστόσο, άλλοτε θέλει παρέα και άλλοτε θέλει να μείνει μόνος του, άλλοτε μιλάει για να ζητήσει συμβουλές και άλλοτε απλά για να τον ακούσουν. Ακολουθήστε σ’ αυτά τους ρυθμούς του. Αφήστε το σύντροφό σας να εκφράσει ελεύθερα τον πόνο του, να παραπονεθεί, να κλάψει. – Παρακινήστε το σύντροφό σας να κάνει πράγματα που τον ευχαριστούν, που τον ευχαριστούσαν παλιότερα. Κάντε μαζί πράγματα που σας αρέσουν, που σας άρεσαν στο παρελθόν. Μην πιέζετε τον σύντροφό σας όταν δεν θέλει. Παρακινήστε τον ξανά αργότερα. Ξεκινήστε εσείς, πιθανόν να σας ακολουθήσει. – Μην προσπαθείτε πάντοτε να παρουσιάζετε τα πράγματα θετικά. Είναι καλύτερα να αναγνωρίζετε τις ανησυχίες του συντρόφου σας και να προσθέτετε μια νότα ελπίδας, παρά να λέτε συνέχεια ότι «όλα θα πάνε καλά». Όταν νιώθετε αμηχανία και δεν ξέρετε τι να πείτε, μην ψάχνετε απεγνωσμένα για έτοιμες φράσεις. Μπορεί να είναι καλύτερο να πείτε «δεν ξέρω τι να πω», ή και να μην πείτε τίποτα. Μεγαλύτερη σημασία έχει να μένετε στο πλευρό του. – Μην εγκαταλείπετε τον εαυτό σας. Πιθανόν να έχετε να διανύσετε μεγάλο δρόμο με το σύντροφό σας, θα πρέπει κι εσείς να αντέξετε. Ο σύντροφός σας θα νιώθει καλύτερα αν σας βλέπει να μένετε σε καλή κατάσταση. Αν σας βλέπει να αποδιοργανώνεστε, θα αισθάνεται χειρότερα. Αν σας βλέπει να εγκαταλείπετε τον εαυτό σας, μπορεί να αισθανθεί και ενοχές. Αφήστε τον να νοιαστεί κι αυτός για σας. Το έχει κι αυτό ανάγκη. – Φροντίστε τον εαυτό σας, μην απομονώνεστε από τις φιλίες σας. Αν αισθανθείτε να μην τα βγάζετε πέρα, ζητήστε ψυχολογική βοήθεια. Αν αισθανθείτε ότι ο σύντροφός σας δεν τα βγάζει πέρα, παρακινήστε τον να αναζητήσει ψυχολογική βοήθεια.

Έχω καρκίνο και ο σύντροφός μου είναι ψυχολογικά χάλια. Πώς μπορώ να τον/την βοηθήσω; Κάποιες φορές όντως συμβαίνει ο ίδιος ο ασθενής να αντέχει ψυχολογικά περισσότερο από τον/την σύντροφό του. Αυτό μπορεί να συμβαίνει για διάφορους λόγους, που δεν μπορούμε να αναλύσουμε εδώ. Σε κάθε περίπτωση, το να έχει κάποιος καρκίνο δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να είναι χρήσιμος στους ανθρώπους που αγαπάει. Πολλές φορές μπορεί να τους βοηθήσει σημαντικά. Ακούστε τον, ενθαρρύνετέ τον, βοηθήστε τον, όσο μπορείτε. Αν ο σύντροφός σας δεν σας δίνει μεγάλα περιθώρια να τον βοηθήσετε, ενδέχεται να φοβάται μήπως σας επιβαρύνει περισσότερο. Εξηγήστε του ότι, αφού συνεχίζετε να είστε μαζί, συνεχίζει να είναι σημαντικός για σας και συνεχίζετε να ενδιαφέρεστε να είναι καλά. Αν χρειάζεται, παρακινήστε τον να αναζητήσει ψυχολογική βοήθεια. Το καλύτερο είναι να την αναζητήσετε μαζί.

Έχω καρκίνο. Πότε θα πρέπει να ζητήσω ψυχολογική βοήθεια; Οι ψυχίατροι και οι ψυχολόγοι δεν είναι οι μοναδικές πηγές ψυχολογικής στήριξης. Ένας άνθρωπος που πάσχει από καρκίνο μπορεί να βοηθηθεί ψυχολογικά με διάφορους τρόπους: από τα αγαπημένα του πρόσωπα, από τους γιατρούς και τους νοσηλευτές, από άλλους ασθενείς, από άλλους ανθρώπους που εμπιστεύεται, από ιερωμένους, από βιβλία, από προσωπικές του δραστηριότητες ή συμμετέχοντας σε ομαδικές δραστηριότητες. Σε γενικές γραμμές, είναι καλό να αναζητήσετε εξειδικευμένη φροντίδα από ψυχίατρο ή ψυχολόγο στις ακόλουθες περιπτώσεις: – Αν έχετε έντονο άγχος ή αϋπνία που δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε αλλιώς. – Αν έχετε συμπτώματα κατάθλιψης. – Αν αισθάνεστε απελπισία, επίμονη απογοήτευση ή έχετε σκέψεις αυτοκτονίας. – Αν γενικώς αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε να τα βγάλετε πέρα. – Αν έχετε επίμονα σωματικά συμπτώματα (π.χ. πόνο ή ζάλη) που δεν υποχωρούν με την ιατρική θεραπεία. – Αν, εκτός από την αρρώστια, έχετε και άλλα έντονα προβλήματα με την οικογένειά σας, τους φίλους σας ή την εργασία σας. – Αν ήδη έχετε κάποια ψυχική πάθηση. – Αν σας το προτείνει ο γιατρός σας ή κάποιος άλλος άνθρωπος που εμπιστεύεστε. – Αν για οποιονδήποτε άλλο λόγο σκεφτείτε ότι θα μπορούσε να σας βοηθήσει. Είναι δουλειά του ψυχολόγου και του ψυχίατρου να κρίνει αν χρειάζεστε τη βοήθειά του ή αν υπάρχει κάτι άλλο που θα σας βοηθούσε περισσότερο.

Το να ζητάει κάποιος ψυχολογική βοήθεια είναι ένδειξη αδυναμίας; Το να ζητάει κάποιος ψυχολογική βοήθεια είναι ένδειξη ότι αντιμετωπίζει έντονες δυσκολίες και ότι δεν πιστεύει ότι είναι ο superman που πάντοτε τα βγάζει πέρα μόνος του και δεν χρειάζεται την βοήθεια κανενός. Υπάρχουν χιλιάδες λόγοι στη ζωή που μπορεί να κάνουν κάποιον να δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα μόνος του και αυτό είναι φυσιολογικό.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κατάθλιψης; Κάθε άνθρωπος που παθαίνει ένα σοβαρό νόσημα είναι λογικό (και αναμενόμενο) να αναστατωθεί και να στενοχωρηθεί. Αυτή είναι μια φυσιολογική αντίδραση που δεν χρειάζεται κάποια θεραπεία. Αρχίζουμε να μιλάμε για κατάθλιψη, όταν η στενοχώρια αποκτήσει τέτοιες διαστάσεις, ώστε να γίνεται και η ίδια πρόβλημα για τον ασθενή και να του κάνει τη ζωή δύσκολη. Όταν ένας άνθρωπος έχει κατάθλιψη, μπορεί να του συμβαίνουν κάποια από τα εξής: Να μην μπορεί να χαρεί με πράγματα που παλιότερα τον ευχαριστούσαν. Να μην έχει όρεξη να δει τους φίλους του και τα αγαπημένα του πρόσωπα, να κλείνεται στον εαυτό του. Να εκνευρίζεται εύκολα και να χάνει την υπομονή του. Να αισθάνεται «άδειος» από συναισθήματα, να νομίζει ότι δεν αγαπάει κανέναν. Να μην μπορεί να συγκεντρωθεί και να δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις. Να νιώθει απελπισία, να εύχεται να είχε πεθάνει ή να έχει τάσεις αυτοκτονίας. Να έχει χάσει τον ύπνο του και την όρεξή του. Να νιώθει ενοχές και να αισθάνεται ότι δεν αξίζει τίποτα. Να νιώθει έντονη κούραση ή επίμονους πόνους στο σώμα του. Σ” αυτές τις πριπτώσεις η θεραπεία είναι απαραίτητη. Σήμερα υπάρχουν ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες για την κατάθλιψη. Αν εσείς ή κάποιος δικός σας εμφανίζει κάτι από τα παραπάνω, είναι καλό να επισκεφτείτε ψυχολόγο ή ψυχίατρο.

Αν κάποιος έχει καρκίνο, δεν είναι φυσικό να έχει κατάθλιψη; Όχι. Αυτό που είναι φυσικό είναι κάποιος που μαθαίνει ότι έχει καρκίνο να αναστατώνεται και να στενοχωριέται. Από κει και πέρα, αρκετοί άνθρωποι με καρκίνο παθαίνουν και κατάθλιψη, για διάφορους λόγους. Κάποιοι άνθρωποι αντιμετώπιζαν ήδη αρκετές δυσκολίες και από πριν, και ο καρκίνος γίνεται η σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι. “Αλλοι έχουν επιρρέπεια στην κατάθλιψη λόγω κληρονομικότητας ή λόγω δύσκολης παιδικής ηλικίας. “Αλλοι δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο ίδιος ο όγκος μπορεί να εκκρίνει ουσίες που προκαλούν κατάθλιψη. Σε όλες πάντως τις περιπτώσεις, η κατάθλιψη είναι κάτι ιδιαίτερα βασανιστικό, που όμως μπορεί να θεραπευτεί. Γι’ αυτό το λόγο, έχει μεγάλη σημασία να γίνεται θεραπεία.

Δεν θέλω να βλέπω κόσμο διότι όλοι θα με ρωτάνε πώς πηγαίνω και δεν έχω όρεξη να δίνω λογαριασμό. Η κατάσταση της υγείας σας είναι ένα προσωπικό σας ζήτημα που αφορά εσάς και αυτούς που σας αγαπούν και σας φροντίζουν. Δεν υποχρεούστε να δίνετε αναφορά σε κανέναν. Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν και άνθρωποι που ρωτούν από περιέργεια, χωρίς να ενδιαφέρονται πραγματικά. Είναι κρίμα όμως εξαιτίας τους να κλειστείτε μέσα και να πάθετε κατάθλιψη. Μιλήστε για αυτά που σας συμβαίνουν σε όποιους εσείς θέλετε και αισθάνεστε άνετα μαζί τους, και αλλάξτε ευγενικά θέμα όταν μιλάτε με τους υπόλοιπους. Αν δυσκολεύεστε σε αυτό, συζητήστε το με τους δικούς σας και με τους γιατρούς σας.

Τα ψυχιατρικά φάρμακα φέρνουν αποχαύνωση; Κάποια από τα ψυχιατρικά φάρμακα ενδέχεται να φέρουν υπνηλία και σύγχυση όταν χορηγούνται σε μεγάλες δόσεις. Σήμερα υπάρχουν ασφαλέστερα φάρμακα με πολύ λιγότερες παρενέργειες. Ειδικότερα στην περίπτωση της κατάθλιψης, τα σύγχρονα αντικαταθλιπτικά ψυχιατρικά φάρμακα όχι μόνο δεν «αποχαυνώνουν», αλλά αντίθετα βοηθούν τον άρρωστο να ξαναβρεί την ζωτικότητα που η κατάθλιψη του έχει στερήσει. Φυσικά, πάντοτε θα πρέπει να λαμβάνονται με τη σύσταση γιατρού και σύμφωνα με τις οδηγίες του.

Τα ψυχιατρικά φάρμακα προκαλούν εξάρτηση; Υπάρχουν κάποια ψυχιατρικά φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση όταν δεν λαμβάνονται σωστά, και συγκεκριμένα τα ηρεμιστικά και ορισμένα ψυχοδιεγερτικά, που, όμως, δεν χρησιμοποιούνται συχνά. Τα περισσότερα ψυχιατρικά φάρμακα, όπως π.χ. τα αντικαταθλιπτικά, δεν προκαλούν εξάρτηση. Ο καλύτερος τρόπος να αποφύγει κανείς την εξάρτηση είναι: – Να μην παίρνει κανένα φάρμακο χωρίς τη συμβουλή γιατρού. – Να αποφεύγει να λαμβάνει ηρεμιστικά για μεγάλο χρονικό διάστημα. – Να αποφεύγει να λαμβάνει περισσότερα φάρμακα απ’ όσα συνιστά ο γιατρός. – Να μην διστάζει να εκφράζει τυχόν απορίες και αντιρρήσεις του. Αν παίρνετε αυτό τον καιρό κάποιο ηρεμιστικό (π.χ. Tavor, Stedon, Lexotanil, Xanax, Tranxene), ΜΗΝ ΤΟ ΔΙΑΚΟΨΕΤΕ ΜΟΝΟΙ ΣΑΣ, μπορεί να εμφανίσετε επικίνδυνο στερητικό σύνδρομο. Συμβουλευτείτε το γιατρό σας.

Πού μπορεί κάποιος ασθενής με νεόπλασμα ή οι συγγενείς του να βρουν την ψυχολογική υποστήριξη που χρειάζονται; Οι περισσότερες καλά οργανωμένες Ογκολογικές Μονάδες έχουν την απαραίτητη υποδομή και το εκπαιδευμένο προσωπικό. Μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια.

Τι είναι οι αυξητικοί παράγοντες; Πολλές φορές, ασθενείς με καρκίνο που υποβάλλονται σε κυτταροτοξικές θεραπείες (θεραπείες που καταστρέφουν τα καρκινικά, αλλά αναπόφευκτα και κάποια από τα φυσιολογικά κύτταρα) χρειάζεται να λάβουν κάποιον από τους λεγόμενους αυξητικούς παράγοντες. Οι αυξητικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται στην ογκολογία είναι δύο ειδών: η ερυθροποιητίνη και ο παράγοντας διέγερσης αποικιών των κοκκιοκυττάρων. Πρόκειται για πρωτεΐνες που υπάρχουν φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό και παίζουν ρόλο στην παραγωγή κυττάρων του αίματος από το μυελό των οστών. Οι αυξητικοί παράγοντες, ως φάρμακα, μοιάζουν πολύ με τους φυσικούς παρασκευάζονται, όμως τεχνητά στο εργαστήριο.

Ποιος είναι ο ρόλος της ερυθροποιητίνης; Η ερυθροποιητίνη είναι μια γλυκοπρωτεΐνη που φυσιολογικά παράγεται στα νεφρά και επιδρά στον μυελό των οστών. Ο μυελός των οστών είναι ο σπογγώδης ιστός που βρίσκεται μέσα στα κόκαλα και σκοπό έχει την παραγωγή των κυττάρων του αίματος. Με τη βοήθεια της ερυθροποιητίνης, ο μυελός των οστών ενεργοποιείται προκειμένου να παραχθούν τα ερυθρά αιμοσφαίρια (ερυθροποίηση). Αυτά περιέχουν αιμοσφαιρίνη, η οποία μεταφέρει το απαραίτητο οξυγόνο στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος.

Τι είναι η αναιμία; Η αιμοσφαιρίνη του αίματος μπορεί να μετρηθεί με μια απλή εξέταση. Φυσιολογικά κυμαίνεται μεταξύ 12 και 16g/dl στις γυναίκες και 14 και 18g/dl στους άνδρες. Σε περίπτωση που η αιμοσφαιρίνη πέσει κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα, τότε έχουμε αναιμία. Αυτό συμβαίνει όταν διαταράσσεται η ισορροπία μεταξύ καταστροφής και παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων, στα οποία βρίσκεται η αιμοσφαιρίνη. Ανάλογα με την τιμή της αιμοσφαιρίνης, η αναιμία διακρίνεται σε ήπια, μέτρια, μέτρια/σοβαρή και σοβαρή, όταν η αιμοσφαιρίνη είναι λιγότερη από 6,5g/dl.

Γιατί παθαίνουν αναιμία οι καρκινοπαθείς; Ο κυριότερος λόγος εμφάνισης αναιμίας στους καρκινοπαθείς είναι η κατασταλτική επίδραση της χημειοθεραπείας στον μυελό των οστών. Όμως και η ίδια η νόσος είναι δυνατόν να προσβάλλει τον μυελό των οστών και να οδηγήσει σε μειωμένη παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η χημειοθεραπεία μπορεί να επηρεάσει τα νεφρά ώστε αυτά να μην μπορούν να παράγουν ερυθροποιητίνη, ενώ εκτεταμένη ακτινοβολία σε μεγάλα οστά μπορεί να καταστρέψει τον μυελό που περιέχουν. Πολύ συχνά οι ασθενείς έχουν ναυτία, εμέτους ή ανορεξία εξαιτίας των οποίων δεν μπορούν να τραφούν σωστά. Έτσι δεν μπορούν να πάρουν τα απαραίτητα για την ερυθροποίηση θρεπτικά συστατικά. “Αλλο αίτιο αναιμίας μπορεί να αποτελέσει η αιμορραγία (που συχνά δεν φαίνεται). Τέλος, το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού προκειμένου να αμυνθεί έναντι των καρκινικών κυττάρων, καταστρέφει και κάποια ερυθρά αιμοσφαίρια.

Ποια είναι τα συμπτώματα της αναιμίας; Τα συμπτώματα της αναιμίας διαφέρουν ανάλογα με τη βαρύτητά της και οφείλονται στο ότι τα όργανα δεν μπορούν να λειτουργήσουν σωστά, καθώς δεν έχουν αρκετό οξυγόνο. Η ήπια αναιμία μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα, άλλα να διαπιστώνεται μόνο από την εξέταση αίματος. Πιο σοβαρές αναιμίες προκαλούν ωχρότητα δέρματος, αδυναμία, καταβολή, ζάλη, υπνηλία ή αϋπνία, δυσανεξία στο κρύο, κεφαλαλγία, δύσπνοια προσπάθειας. Αυτά τα συμπτώματα έχουν σημαντική επίδραση στην ποιότητα ζωής του ασθενούς. Σε βαρύτερες καταστάσεις τα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα, παρουσιάζονται ταχυκαρδία ή αρρυθμίες, δύσπνοια σε ελάχιστη προσπάθεια ή και σε ηρεμία και η αναιμία θεωρείται απειλητική για τη ζωή.

Πώς αντιμετωπίζεται η αναιμία; Η σοβαρή αναιμία (αιμοσφαιρίνη < 6,5g/dl) στους καρκινοπαθείς αντιμετωπίζεται κατά κύριο λόγο με μεταγγίσεις αίματος. Τα αποτελέσματα των μεταγγίσεων είναι προσωρινά και οι ανεπιθύμητες ενέργειες σοβαρές. Η εμφάνιση, όμως, της ερυθροποιητίνης στην κλινική πράξη περιόρισε τις μεταγγίσεις, καθώς το φάρμακο είναι δυνατόν να χορηγηθεί και σε περιπτώσεις μέτριας και μέτριας/σοβαρής αναιμίας, δηλαδή σε μεγαλύτερες τιμές αιμοσφαιρίνης στο αίμα. Η ερυθροποιητίνη, σε αντίθεση με τις μεταγγίσεις που σκοπό έχουν την αντικατάσταση των κατεστραμμένων ερυθρών αιμοσφαιρίων με έτοιμα, ενεργοποιεί την ερυθροποίηση και τα αποτελέσματα της θεραπείας είναι πιο μόνιμα.

Τι μορφή έχει η ερυθροποιητίνη και πώς χορηγείται; Η ερυθροποιητίνη κυκλοφορεί σε μορφή διαυγούς, άχρωμου ενέσιμου διαλύματος. Η ένεση γίνεται υποδορίως (κάτω από το δέρμα), όπως η ινσουλίνη. Τα πλέον ενδεδειγμένα σημεία ένεσης είναι το πάνω μέρος των μηρών, η κοιλιακή χώρα (αλλά όχι η περιοχή γύρω από τον ομφαλό) και η έξω επιφάνεια των βραχιόνων.

Πώς φυλάσσεται; Όλα τα σκευάσματα φυλάσσονται στο ψυγείο (2ο – 8ο C). Ορισμένα, όμως, μπορούν να διατηρηθούν σε θερμοκρασία δωματίου έως 25ο C για 3-7 ημέρες, σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών χρήσης.

Σε τι δοσολογία δίνεται; H δοσολογία της ερυθροποιητίνης καθορίζεται από τον ιατρό, ανάλογα με τα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος. Συνήθως, όμως, γίνεται 1 ένεση κάθε εβδομάδα. Η θεραπεία μπορεί να συνεχιστεί για μερικές εβδομάδες μετά το τέλος της κυτταροτοξικής θεραπείας.

Πόσο άμεσα δρα; Η διόρθωση της αναιμίας και η υποχώρηση των συμπτωμάτων αναμένεται να ξεκινήσουν περίπου 3 εβδομάδες μετά την έναρξη της θεραπείας. Στην περίπτωση ασθενών με καρκίνο, μπορεί να συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες που προκαλούν αναιμία, κυρίως έλλειψη σιδήρου. Προκειμένου, λοιπόν, να είναι αποτελεσματική η χορήγηση ερυθροποιητίνης, απαιτείται ταυτόχρονη λήψη σιδήρου.

Ποιος είναι ο ρόλος του παράγοντα διέγερσης αποικιών των κοκκιοκυττάρων; Ο αυξητικός παράγοντας των κοκκιοκυττάρων φυσιολογικά διεγείρει τον μυελό των οστών να παράγει και να απελευθερώνει στο αίμα λευκά αιμοσφαίρια και ειδικότερα ουδετερόφιλα λευκά αιμοσφαίρια (κοκκιοκύτταρα). Τα κύτταρα αυτά κυκλοφορούν στο αίμα και είναι υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού εναντίον των μικροβίων και άρα των λοιμώξεων.

Τι είναι η ουδετεροπενία; Ο αριθμός των κοκκιοκυττάρων μετριέται στη γενική εξέταση αίματος. Φυσιολογικά, κυμαίνεται μεταξύ 1500 και 7000/ul. Όταν ο αριθμός αυτός μειωθεί, τότε έχουμε ουδετεροπενία. Η ουδετεροπενία έχει διάφορες διαβαθμίσεις και ανάλογα με τον αριθμό των ουδετερόφιλων, χαρακτηρίζεται ως ήπια, μέτρια, μέτρια/σοβαρή ή σοβαρή, όταν τα ουδετερόφιλα είναι λιγότερα από 500/ul.

Πώς παθαίνουν ουδετεροπενία οι καρκινοπαθείς; Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ουδετεροπενία είναι αποτέλεσμα της κατασταλτικής επίδρασης της χημειοθεραπείας και της ακτινοθεραπείας στο μυελό των οστών. Το 50% των ασθενών που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία εμφανίζουν κάποιου βαθμού ουδετεροπενία. Είναι όμως δυνατόν, η ίδια η νόσος να διηθήσει το μυελό των οστών και να εμποδίσει την παραγωγή κοκκιοκυττάρων. Η ουδετεροπενία παρατηρείται συχνότερα σε άτομα άνω των 70 ετών, των οποίων ο μυελός των οστών είναι ήδη κατασταλμένος, φυσιολογικά, λόγω ηλικίας. Στην περίπτωση χορήγησης χημειοθεραπείας, τα κοκκιοκύτταρα μειώνονται συνήθως 1 εβδομάδα μετά το πέρας της θεραπείας και φτάνουν στο χαμηλότερο σημείο (ναδίρ) 14 ημέρες μετά.

Ποια είναι τα συμπτώματα και οι επιπτώσεις της ουδετεροπενίας; Η ουδετεροπενία καθεαυτή δεν έχει κανένα σύμπτωμα. Συνήθως διαπιστώνεται τυχαία στη γενική εξέταση αίματος ή όταν ο ασθενής παρουσιάσει λοίμωξη. Όταν τα κοκκιοκύτταρα είναι χαμηλά, ο οργανισμός δεν μπορεί να καταπολεμήσει αποτελεσματικά τα μικρόβια, με αποτέλεσμα το άτομο να γίνεται επιρρεπές στις λοιμώξεις. Σε ουδετεροπενικούς ασθενείς μια απλή λοίμωξη μπορεί να γίνει τόσο σοβαρή, ώστε να απαιτείται νοσηλεία. Λοιμώξεις μπορούν να δημιουργηθούν σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος στη στοματική κοιλότητα, το λαιμό, τους πνεύμονες, τα ιγμόρεια, τα αυτιά, τα όργανα της κοιλίας, το γεννητικό σύστημα, το δέρμα. Ο ασθενής, ανάλογα με την περιοχή της λοίμωξης, παρουσιάζει συμπτώματα, όπως πυρετό, ρίγος, εφίδρωση, πονόλαιμο, βήχα, δύσπνοια, πόνο στη κοιλία, διάρροια, δυσουρία, ερυθρότητα και οίδημα στο δέρμα (κυρίως γύρω από πληγές).

Πώς αντιμετωπίζεται η ουδετεροπενία; Η ουδετεροπενία αντιμετωπίζεται μόνο με χορήγηση παράγοντα διέγερσης αποικιών των κοκκιοκυττάρων προκειμένου να επανέλθουν τα ουδετερόφιλα σε φυσιολογικά επίπεδα. Σε περίπτωση που συνυπάρχει λοίμωξη, αυτή θεραπεύεται με την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή. Πολλές φορές στην κλινική πράξη, για την αποφυγή ουδετεροπενίας, ο παράγοντας διέγερσης αποικιών των κοκκιοκυττάρων χορηγείται προληπτικά μετά από χημειοθεραπεία.

Τι μορφή έχει ο παράγοντας διέγερσης αποικιών των κοκκιοκυττάρων και πώς χορηγείται; Η filgrastim και pegfilgrastim έχουν μορφή διαυγούς άχρωμου υγρού, ενώ η lenograstim είναι μια λευκή σκόνη η οποία διαλύεται σε ύδωρ. Το φάρμακο χορηγείται με υποδόρια ένεση, όπως και η ερυθροποιητίνη.

Ποιες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες του; Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι ο μυοσκελετικός πόνος. Εμφανίζεται στο 10-15% των ασθενών και αντιμετωπίζεται με κοινά αναλγητικά. Σπάνια έχουν αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις (δερματικό εξάνθημα, κνίδωση, κνησμός). Επίσης σπάνια παρατηρούνται πόνος στο σημείο της ένεσης, κεφαλαλγία, παροδική πτώση της αρτηριακής πίεσης, διαταραχές της ηπατικής λειτουργίας, δερματική αγγειίτιδα και σύνδρομο Sweet (βαθυκόκκινο χρώμα δέρματος, διογκωμένες επώδυνες βλάβες, συνήθως στα άκρα και πυρετός).

Ασφαλιστικά Ταμεία – Πιστοποιητικά – Συντάξεις

Οι παρακάτω πληροφορίες είναι ενδεικτικές προς πληροφόρησή σας για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας. Δεν ισχύουν τα ίδια σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία. Ολοκληρωμένα προγράμματα και ενημέρωση θα τη λάβετε από τον ασφαλιστικό σας φορέα.

Πώς εκδίδονται τα πιστοποιητικά υγείας; Κάθε νοσηλευτικό ίδρυμα ακολουθεί μια συγκεκριμένη διαδικασία έκδοσης πιστοποιητικών. Συνήθως η έκδοση ενός πιστοποιητικού υγείας το οποίο θα χρησιμοποιηθεί από τον άρρωστο ή το περιβάλλον του προϋποθέτει γραπτή αίτηση στη γραμματεία του ιδρύματος, από τον ίδιο τον ασθενή ή νόμιμα εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο του. Αυτή, στη συνέχεια, μεταβιβάζεται στον θεράποντα ιατρό ο οποίος συντάσσει και υπογράφει το αιτούμενο πιστοποιητικό. Η εξέταση του αρρώστου προ της έκδοσης ενός πιστοποιητικού θεωρείται απαραίτητη. Το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την έκδοση ενός πιστοποιητικού μπορεί να διαφέρει ανάμεσα στα διάφορα νοσηλευτικά ιδρύματα.

Μόνο από δημόσιο νοσοκομείο μπορώ να λάβω νόμιμο πιστοποιητικό; Κάθε εκδιδόμενο πιστοποιητικό ή γνωμάτευση εφόσον εκδίδεται με τους νόμιμους τύπους έχει την ίδια ισχύ είτε προέρχεται από δημόσιο νοσοκομείο είτε από ιδιωτικό θεραπευτήριο είτε από ιδιώτη ιατρό ενώπιον όλων των αρχών. Σε κάθε περίπτωση, τα εκδιδόμενα πιστοποιητικά ή γνωματεύσεις αφορούν το γνωστικό αντικείμενο της ειδικότητας του ιατρού και αναγράφουν οπωσδήποτε το σκοπό για τον οποίο προορίζονται, καθώς και το όνομα του λήπτη του πιστοποιητικού.

Χρειάζεται ιατρικό ενημερωτικό σημείωμα ή ιατρικό πιστοποιητικό για τα ασφαλιστικά ταμεία και τις επιτροπές; Για κατάθεση οποιονδήποτε δικαιολογητικών σε ασφαλιστικά ταμεία ή φορείς απαιτείται πιστοποιητικό υγείας του αρρώστου και όχι ενημερωτικό σημείωμα.

Δικαιολογούν τα ταμεία χρηματική βοήθεια σε περίπτωση που κάποιος πάσχει από κάποια ασθένεια; Συνήθως σε περιπτώσεις ανίατων ασθενειών που προκαλούν μεγάλο ποσοστό αναπηρίας στον πάσχοντα, ο ασφαλιζόμενος θα πρέπει να ζητήσει σύνταξη η οποία είναι ανάλογη των χρόνων προϋπηρεσίας του. Τα επιπλέον βοηθήματα σε πάσχοντες κατάκοιτους εξαρτώνται από το ταμείο του κάθε ασφαλιζόμενου.

Όταν μετακινείται ένας ασθενής από άλλη περιοχή για εξειδικευμένη θεραπεία έχει να λαμβάνει έξοδα μετακίνησης από το ταμείο του; Συνήθως τα ταμεία δικαιολογούν έξοδα μετακίνησης στους ασφαλισμένους τους που υποβάλλονται σε εξειδικευμένες θεραπείες σε κέντρα μακριά από την περιοχή τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ταμείο παρέχει έτοιμα έντυπα τα οποία συμπληρώνει ο θεράπων ιατρός την ημέρα της θεραπείας του αρρώστου και κατατίθενται προς είσπραξη μαζί με τη χρηματική απόδειξη προς καταβολή αποζημίωσης.

Πότε μπορεί κάποιος ασθενής να συνταξιοδοτηθεί; Συνήθως μπορούν να συνταξιοδοτηθούν αυτοί που παρουσιάζουν ποσοστό αναπηρίας άνω του 67% ή πάσχουν από ασθένειες που δεν τους επιτρέπουν να εργαστούν. Η πιστοποίηση της αναπηρίας ή της πάθησης γίνεται με τη χορήγηση ανάλογου πιστοποιητικού από τον θεράποντα ιατρό. Αυτό κατατίθεται στο ασφαλιστικό ταμείο του ενδιαφερόμενου μαζί με άλλα έγγραφα (π.χ. χρόνος εργασίας) και μετά από εξέταση από αρμόδια επιτροπή του ταμείου χορηγείται ή όχι mη σύνταξη. Ειδικά για ΙΚΑ και ΟΓΑ μπορείτε ν απευθυνθείτε για την κατάθεση των δικαιολογητικών και στα ΚΕΠ (Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών).

Σε περίπτωση θανάτου μπορεί να λάβει τη σύνταξη η/ο σύζυγος ή τα παιδιά του θανόντος; Μπορεί πράγματι η σύνταξη να ληφθεί από την/τον σύζυγο ή τα τέκνα του ασφαλιζόμενου. Ανάλογα με τον ασφαλιστικό φορέα απαιτούνται δικαιολογητικά και τίθενται ορισμένες προϋποθέσεις όπως ηλικία συζύγου ή τέκνων, παλαιός ή νέος ασφαλιζόμενος κ.ά., για τα οποία πρέπει να ρωτήσετε το ταμείο σας για ολοκληρωμένη πληροφόρηση.